«التهاب و عفونت شبکیه» یا رتینیت (Retinitis)، وضعیتی جدی است که در آن بافت حساس به نور در پشت چشم (شبکیه) دچار التهاب می‌شود. این عارضه می‌تواند ناشی از عفونت‌های ویروسی، باکتریایی یا بیماریهای خودایمنی باشد و در صورت عدم درمان به‌موقع، بینایی را به‌طور جدی تهدید می‌کند و ممکن است منجر به آسیب دائمی شود.
علائم هشداردهنده التهاب شبکیه: چه زمانی به چشم‌پزشک مراجعه کنیم؟
علائم «التهاب و عفونت شبکیه» معمولاً به‌سرعت ظاهر می‌شوند و نیاز به توجه فوری پزشکی دارند. این علائم شامل تاری دید ناگهانی، دیدن نقاط شناور یا مگس‌پران (Floaters) که به‌طور ناگهانی زیاد شده‌اند، دیدن جرقه‌های نور (Flashes)، کاهش دید محیطی (دید تونلی) و از دست دادن بخشی از میدان دید است. درد چشم همیشه وجود ندارد، بنابراین عدم وجود درد نباید باعث تأخیر در مراجعه به پزشک شود. هر یک از این نشانه‌ها می‌تواند زنگ خطری برای یک مشکل جدی در شبکیه باشد.
از ویروس تا بیماری خودایمنی: دلایل اصلی بروز التهاب و عفونت شبکیه
علت اصلی این بیماری، بسته به نوع آن، متفاوت است. شایع‌ترین علل شامل عفونت‌ها، به‌ویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، است. ویروس‌هایی مانند سیتومگالوویروس (CMV) و هرپس سیمپلکس، انگل توکسوپلاسما و قارچ‌ها از عوامل عفونی مهم هستند. در موارد دیگر، «التهاب و عفونت شبکیه» می‌تواند بخشی از یک بیماری خودایمنی باشد که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های شبکیه حمله می‌کند. شناسایی دقیق علت، کلید انتخاب درمان مؤثر است.
روند تشخیص در مطب: چشم‌پزشک چگونه التهاب شبکیه را تشخیص می‌دهد؟
تشخیص با گرفتن شرح حال دقیق پزشکی و معاینه کامل چشم آغاز می‌شود. چشم‌پزشک با استفاده از افتالموسکوپ (Ophthalmoscope) ته چشم را برای دیدن شبکیه و علائم التهاب بررسی می‌کند. برای ارزیابی دقیق‌تر وسعت آسیب، ممکن است از روش‌های تصویربرداری پیشرفته مانند توموگرافی انسجام نوری (OCT) و آنژیوگرافی فلورسئین استفاده شود. در مواردی که علت عفونی مشکوک باشد، آزمایش خون یا حتی نمونه‌برداری از مایع داخل چشم (در موارد نادر) برای شناسایی عامل بیماری‌زا ضروری است.
گزینه‌های درمانی: از داروهای ضد میکروبی تا کنترل التهاب
درمان «التهاب و عفونت شبکیه» کاملاً به علت زمینه‌ای آن بستگی دارد. اگر علت، عفونت باشد، از داروهای ضدویروس، آنتی‌بیوتیک یا ضدقارچ به‌صورت خوراکی، تزریق وریدی یا تزریق مستقیم داخل چشم (Intravitreal Injection) استفاده می‌شود. در موارد ناشی از بیماریهای خودایمنی، داروهای استروئیدی (کورتون) یا سایر داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی برای کنترل التهاب تجویز می‌شوند. هدف اصلی درمان، مهار التهاب، جلوگیری از آسیب بیشتر به شبکیه و حفظ هرچه بیشتر بینایی است.