«سرطان ریه با پرتودرمانی» یکی از روشهای اصلی درمان این بیماری است که با استفاده از پرتوهای پرانرژی، سلولهای سرطانی را در ریه از بین میبرد یا رشد آنها را متوقف میکند. این روش میتواند به تنهایی یا در کنار شیمیدرمانی و جراحی، برای مراحل مختلف سرطان ریه و با اهداف درمانی متفاوت به کار رود.
پرتودرمانی سرطان ریه چیست و چگونه عمل میکند؟
در پرتودرمانی (Radiotherapy)، که گاهی به آن رادیوتراپی هم گفته میشود، از پرتوهای پرانرژی مانند اشعه ایکس برای آسیب رساندن به DNA سلولهای سرطانی استفاده میشود. این آسیب، توانایی تقسیم و رشد را از سلولهای بدخیم میگیرد و در نهایت منجر به مرگ آنها میشود. برخلاف شیمیدرمانی که کل بدن را تحت تأثیر قرار میدهد، پرتودرمانی یک درمان موضعی است و دقیقاً روی تومور و ناحیه اطراف آن متمرکز میشود تا به بافتهای سالم ریه و اعضای مجاور کمترین آسیب ممکن وارد شود.
انواع پرتودرمانی مورد استفاده برای سرطان ریه
دو نوع اصلی پرتودرمانی برای سرطان ریه وجود دارد: ۱. **پرتودرمانی خارجی (EBRT)**: رایجترین نوع است که در آن، دستگاهی خارج از بدن، پرتوها را به سمت تومور هدایت میکند. تکنیکهای پیشرفتهای مانند پرتودرمانی تعدیلشده شدتی (IMRT) و رادیوتراپی استریوتاکتیک بدن (SBRT) با دقت بسیار بالا، دوزهای بالایی از اشعه را به تومور میرسانند. ۲. **پرتودرمانی داخلی (Brachytherapy)**: در این روش، یک منبع رادیواکتیو کوچک به طور موقت از طریق یک لوله (برونکوسکوپ) مستقیماً داخل راه هوایی و نزدیک تومور قرار داده میشود. این روش بیشتر برای رفع انسداد راههای هوایی کاربرد دارد.
روند درمان: از جلسه شبیهسازی تا پایان دوره
روند درمان با یک جلسه برنامهریزی یا شبیهسازی (Simulation) آغاز میشود. در این جلسه، سیتی اسکن انجام شده و محل دقیق تومور روی بدن شما علامتگذاری میشود تا پرتوها با دقت تابانده شوند. جلسات درمانی اصلی معمولاً کوتاه (حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) هستند و اغلب ۵ روز در هفته برای چند هفته ادامه مییابند. در طول هر جلسه، شما بیحرکت روی تخت دراز میکشید و دستگاه پرتودهی اطراف شما حرکت میکند. خود فرایند پرتودهی کاملاً بدون درد است.
عوارض جانبی شایع و روشهای مدیریت آنها
عوارض پرتودرمانی سرطان ریه به محل و دوز اشعه بستگی دارد. خستگی، التهاب و قرمزی پوست در ناحیه درمان، سرفه، تنگی نفس و التهاب مری (ازوفاژیت) که باعث درد هنگام بلع میشود، از عوارض شایع هستند. این عوارض معمولاً موقتی بوده و پس از پایان دوره درمان به تدریج بهبود مییابند. تیم درمانی برای کنترل این عوارض، راهکارها و داروهای لازم را تجویز میکند. در میان گذاشتن هرگونه عارضه با پزشک برای مدیریت بهتر آن ضروری است.