جراحی هیاتال هرنی برای درمان فتق هیاتال انجام میشود. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که بخشی از معده از طریق دیافراگم به سمت قفسه سینه جابجا میشود. سوزش معده یا درد قفسه سینه ابتدا نیاز به بررسی علت دارد؛ در بسیاری از موارد درمان دارویی و تغییر سبک زندگی کافی است و جراحی برای موارد منتخب مطرح میشود. با انجام این جراحی، می‌توانید از درد و عوارض ناشی از فتق هیاتال خلاص شوید و زندگی بهتری داشته باشید.
این عمل چگونه انجام میشود؟
جراحی هیاتال هرنی به طور کلی به دو روش باز و لاپاروسکوپی انجام میشود. در روش لاپاروسکوپی، جراح از طریق چند برش کوچک در ناحیه شکم، ابزارهای مخصوصی را وارد می‌کند و با استفاده از دوربین، فتق را به داخل شکم بازمی‌گرداند و دیافراگم را تقویت می‌کند. در روش باز، برشی بزرگ‌تر در ناحیه شکم ایجاد میشود و جراح مستقیماً به فتق دسترسی پیدا می‌کند. این جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و بیمار در طول آن هیچ دردی احساس نمی‌کند.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی هیاتال هرنی، پزشک ممکن است از شما بخواهد که آزمایش‌های خون، اشعه ایکس یا سی‌تی‌اسکن انجام دهید تا وضعیت دقیق فتق و سلامت عمومی شما ارزیابی شود. همچنین ممکن است نیاز باشد که از مصرف برخی داروها مانند آسپرین و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی خودداری کنید. زمان قطع غذا و مایعات، از جمله مایعات شفاف، را دقیقاً طبق دستور تیم بیهوشی رعایت کنید.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
بعد از جراحی هیاتال هرنی، ممکن است نیاز به بستری کوتاه‌مدت در بیمارستان داشته باشید. در روزهای اول بعد از عمل، ممکن است احساس درد و ناراحتی در ناحیه شکم داشته باشید که با مصرف داروهای مسکن کنترل میشود. پزشک شما ممکن است توصیه کند که تا چند هفته فعالیت‌های سنگین انجام ندهید و رژیم غذایی خاصی را رعایت کنید. بسیاری از بیماران بعد از ۲ تا ۴ هفته به فعالیت‌های عادی خود بازمی‌گردند.
عوارض و ریسک‌ها
جراحی هیاتال هرنی مانند هر جراحی دیگری ممکن است با برخی عوارض همراه باشد. این عوارض شامل عفونت، خونریزی، آسیب به اعضای داخلی و واکنش به بیهوشی است. احتمال عوارض به نوع عمل بستگی دارد؛ دشواری بلع، نفخ و بازگشت فتق نیز ممکن است رخ دهد. تب را سریع به تیم درمان اطلاع دهید؛ درد شدید یا خونریزی شدید به مراجعه فوری به اورژانس نیاز دارد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۱ تا ۳ ساعت
- دوره بهبودی: بازگشت به کار اغلب چند هفته؛ رفع کامل علائم ممکن است بیشتر طول بکشد
- بی‌حسی: بیهوشی عمومی
- بستری: بستری کوتاه‌مدت
- سطح هزینه: وابسته به نوع عمل، مرکز درمان و بیمه
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از عمل تب یا لرز داشتید، سریع با تیم درمان تماس بگیرید
- برای خونریزی شدید یا درد غیرقابل تحمل، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ پس از عمل، گیرکردن غذا یا استفراغی که مانع نگه‌داشتن مایعات میشود نیز نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است
- داروها را طبق نسخه مصرف کنید؛ اگر آنتی‌بیوتیک تجویز شده، برنامه مصرف آن را رعایت کنید
نکات مهم برای بیمار
- قطع یا ادامه آسپرین، ایبوپروفن و داروهای رقیق‌کننده خون را فقط طبق برنامه پزشک انجام دهید؛ آن‌ها را خودسرانه قطع نکنید.
- مدت پرهیز از فعالیت سنگین را طبق دستور جراح رعایت کنید و پس از دو هفته خودکار به فعالیت سنگین برنگردید
- از سیگار پرهیز کنید؛ زمان مجاز مصرف الکل را با توجه به داروها و روند بهبودی از تیم درمان بپرسید
- رژیم غذایی پس از عمل و زمان بازگشت به غذای معمولی را طبق دستور تیم جراحی رعایت کنید؛ این روند ممکن است چند هفته طول بکشد
- در صورت بروز هرگونه علائم غیرعادی، فوراً به پزشک مراجعه کنید
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
سوزش معده یا مشکل بلع نیاز به بررسی دارد. درد ناگهانی و مداوم قفسه سینه، به‌ویژه همراه با تعریق، تنگی نفس یا انتشار درد به بازو و فک، نیازمند تماس فوری با اورژانس است؛ آن را به فتق نسبت ندهید.
باورهای غلط رایج
❌ همه بیماران پس از جراحی هیاتال هرنی دچار عارضه جدی می‌شوند.
✅ بسیاری از بیماران بهبود می‌یابند، اما خطرات و فایده جراحی باید برای وضعیت هر بیمار جداگانه بررسی شود.
❌ فتق پس از هر جراحی حتماً دوباره برمی‌گردد.
✅ فتق ممکن است پس از جراحی عود کند؛ رعایت توصیه‌ها مهم است اما عود را منتفی نمی‌کند.
❌ فقط افراد مسن دچار فتق هیاتال می‌شوند.
✅ فتق هیاتال می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما با افزایش سن احتمال آن بیشتر میشود.