عفونت استخوان گوش یا ماستوئیدیت (Mastoiditis) التهاب و عفونت استخوان ماستوئید است — برجستگی استخوانی پشت گوش. این عارضه معمولاً پس از عفونت گوش میانی درمان‌نشده رخ می‌دهد و می‌تواند جدی باشد. اگر پشت گوشتان قرمز، متورم یا دردناک است، این مطلب برای شماست.
چرا استخوان پشت گوش دچار عفونت می‌شود؟
استخوان ماستوئید پشت لاله گوش قرار دارد و از طریق گوش میانی با محیط داخلی گوش در ارتباط است. وقتی عفونت گوش میانی (اوتیت مدیا) به‌درستی درمان نشود، باکتری‌ها می‌توانند به داخل حفره‌های ریز این استخوان نفوذ کنند و عفونت استخوان گوش را ایجاد کنند. کودکان بیشتر از بزرگسالان در معرض این عارضه‌اند، اما در هر سنی ممکن است رخ دهد. ضعف سیستم ایمنی، تأخیر در درمان عفونت گوش، و برخی باکتری‌های مقاوم از عوامل تشدیدکننده هستند.
نشانه‌هایی که نباید نادیده گرفت
عفونت استخوان گوش معمولاً با چند علامت مشخص خودش را نشان می‌دهد: درد و حساسیت پشت گوش که با فشار دادن بدتر می‌شود، قرمزی و تورم در ناحیه ماستوئید، بیرون‌زدگی لاله گوش به سمت جلو و پایین (به‌خصوص در کودکان)، تب، ترشح چرکی از گوش، و کاهش شنوایی. اگر این علائم همزمان با سردرد شدید، گردن‌درد یا تغییر هوشیاری ظاهر شوند، باید فوری به اورژانس مراجعه کنید چون ممکن است عفونت گسترش یافته باشد.
در مطب و بیمارستان چه اتفاقی می‌افتد؟
پزشک ابتدا پشت گوش را معاینه می‌کند و با اتوسکوپ داخل گوش را بررسی می‌کند. برای تأیید تشخیص عفونت استخوان گوش معمولاً CTاسکن از ناحیه ماستوئید درخواست می‌شود که وضعیت استخوان و گسترش عفونت را نشان می‌دهد. آزمایش خون هم برای بررسی شدت التهاب انجام می‌شود. در موارد خفیف‌تر، درمان با آنتی‌بیوتیک وریدی در بیمارستان آغاز می‌شود. در موارد پیشرفته‌تر، ممکن است نیاز به تخلیه جراحی چرک یا حتی برداشتن بخشی از استخوان ماستوئید (ماستوئیدکتومی) باشد — تصمیم نهایی با پزشک متخصص گوش، حلق و بینی است.
پیامدهایی که با تأخیر در درمان ممکن است رخ دهد
عفونت استخوان گوش اگر زود تشخیص داده و درمان شود، معمولاً پاسخ خوبی به درمان می‌دهد. اما تأخیر در مراجعه می‌تواند عفونت را به ساختارهای مجاور برساند: مننژیت (عفونت پرده مغز)، آبسه مغزی، فلج عصب صورت، یا ترومبوز سینوس‌های وریدی مغز. این عوارض جدی هستند و نیاز به درمان فوری دارند. به همین دلیل، هر عفونت گوش میانی که با درمان معمول بهتر نشد باید جدی گرفته شود.
قبل از مراجعه به پزشک چه بدانید؟
اگر قرار است برای بررسی عفونت استخوان گوش به پزشک مراجعه کنید، سابقه عفونت‌های قبلی گوش، داروهایی که مصرف کرده‌اید (به‌خصوص آنتی‌بیوتیک‌ها)، و مدت‌زمان شروع علائم را یادداشت کنید. از پزشک بپرسید: آیا نیاز به بستری دارم؟ چه مدت باید آنتی‌بیوتیک بگیرم؟ آیا احتمال جراحی وجود دارد؟ و چه زمانی باید دوباره مراجعه کنم؟ پرسیدن این سؤال‌ها به شما کمک می‌کند مسیر درمان را بهتر دنبال کنید.