پلوریت یا التهاب پرده پلور، وضعیتی است که در آن پوشش داخلی قفسه سینه و ریه‌ها ملتهب می‌شود. این التهاب می‌تواند باعث درد شدید در قفسه سینه هنگام تنفس شود. پلوریت ممکن است به دلایل مختلفی از جمله عفونت‌ها، آسیب‌ها یا بیماریهای خودایمنی رخ دهد. درد تازهٔ سینه که با تنفس بدتر می‌شود نیازمند بررسی سریع است؛ این الگوی درد به‌تنهایی پلوریت را ثابت نمی‌کند. درمان مناسب می‌تواند به کاهش علائم و بهبود سریع‌تر کمک کند.
علائم و نشانه‌ها
پلوریت معمولاً با درد شدید و تیز در قفسه سینه همراه است که با تنفس عمیق یا سرفه بدتر می‌شود. این درد ممکن است به شانه یا پشت نیز منتقل شود. دیگر علائم شامل تب، سرفه خشک و تنگی نفس می‌باشد. در برخی موارد، ممکن است صدای خش‌خش هنگام تنفس شنیده شود که ناشی از اصطکاک بین لایه‌های ملتهب پلور است. این علائم ممکن است به تدریج یا به صورت ناگهانی ظاهر شوند و شدت آن‌ها می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.
علل و عوامل خطر
پلوریت می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله عفونت‌های ویروسی، باکتریایی یا قارچی ایجاد شود. بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید نیز ممکن است باعث این التهاب شوند. آسیب به قفسه سینه، جراحی‌های قبلی یا تروما نیز می‌توانند عوامل خطر باشند. گاهی لختهٔ ریه یا سرطان نیز علت درد و التهاب پلور است. سابقهٔ بیماری ریوی به‌تنهایی علت درد تازه را مشخص نمی‌کند؛ پزشک با توجه به علائم و عوامل خطر، علت‌های مهم را بررسی می‌کند.
روش‌های تشخیص
برای تشخیص پلوریت، پزشک ابتدا به بررسی علائم و سابقه پزشکی بیمار می‌پردازد. سپس ممکن است آزمایش‌های تصویربرداری مانند رادیوگرافی قفسه سینه یا سی‌تی‌اسکن انجام شود تا وجود مایع یا التهاب در پلور بررسی شود. آزمایش خون نیز می‌تواند به تشخیص عفونت یا بیماریهای خودایمنی کمک کند. در برخی موارد، نمونه‌برداری از مایع پلور برای بررسی دقیق‌تر علت التهاب انجام می‌شود.
روش‌های درمان
درمان پلوریت بستگی به علت زمینه‌ای دارد. اگر علت عفونت باکتریایی باشد، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند؛ همهٔ پلوریت‌ها به داروی ضدمیکروبی نیاز ندارند. پزشک ممکن است برای درد، داروی ضدالتهاب مانند ایبوپروفن تجویز کند؛ انتخاب آن به وضعیت کلیه، سابقهٔ خونریزی و داروهای دیگر بستگی دارد. کورتون یا داروی سرکوب‌کنندهٔ ایمنی صرفاً به دلیل شدت درد مصرف نمی‌شود و فقط برای علت مشخص و با نظر پزشک کاربرد دارد. استراحت متناسب با علائم می‌تواند کمک‌کننده باشد. در صورت وجود مایع زیاد در پلور، ممکن است نیاز به تخلیه آن باشد.
اطلاعات سریع
- دوره بهبودی: چند روز تا چند هفته
- بستری: وابسته به علت و شدت علائم
- هزینه: وابسته به بررسی‌ها، درمان و بیمه
- میزان درد: قابل‌توجه
هشدارهای مهم
- اگر درد قفسه سینه شدید و ناگهانی دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- در صورت تب بالا یا تنگی نفس شدید، به اورژانس مراجعه کنید.
- عدم درمان پلوریت می‌تواند به مشکلات جدی‌تری مانند تجمع مایع در پلور منجر شود.
نکات مهم برای بیمار
- در طول دوره بهبودی، استراحت کافی داشته باشید و از فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.
- از کم‌آبی پرهیز کنید، اما نوشیدن مایعات بیشتر درمان التهاب پلور نیست؛ اگر محدودیت مایعات دارید، برنامهٔ تجویزشده را رعایت کنید.
- داروهای تجویز شده را به موقع و به‌طور کامل مصرف کنید تا از عود بیماری جلوگیری شود.
- از مصرف سیگار و قرار گرفتن در معرض دود و مواد شیمیایی مضر خودداری کنید.
- در صورت افزایش شدت علائم یا عدم بهبود، به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد ناگهانی سینه با دشواری تنفس، انتشار درد به بازو یا فک، یا سرفهٔ خونی همراه است، به اورژانس مراجعه کنید. علت می‌تواند مشکل جدی‌تری مانند لختهٔ ریه یا حملهٔ قلبی باشد.
باورهای غلط رایج
❌ پلوریت همیشه ناشی از عفونت است.
✅ پلوریت می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله بیماریهای خودایمنی یا آسیب‌ها نیز رخ دهد.
❌ پلوریت فقط افراد مسن را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
✅ پلوریت می‌تواند افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد، هرچند برخی عوامل خطر در افراد مسن بیشتر است.
❌ درمان پلوریت همیشه نیاز به جراحی دارد.
✅ درمان پلوریت معمولاً با دارو و استراحت انجام می‌شود و جراحی تنها در موارد خاص نیاز است.