التهاب و عفونت حنجره یا لارنژیت (Laryngitis)، به تورم و تحریک تارهای صوتی در حنجره گفته میشود. این وضعیت که اغلب با گرفتگی، ضعیف شدن یا از دست دادن کامل صدا همراه است، میتواند حاد و کوتاهمدت یا مزمن و طولانی باشد. لارنژیت یکی از شایعترین دلایل تغییر صداست که معمولاً در اثر عفونت ویروسی یا استفاده بیش از حد از صدا ایجاد میشود.
علائم اصلی التهاب حنجره: از گرفتگی صدا تا مشکلات تنفسی
بارزترین علامت التهاب و عفونت حنجره، تغییر صداست که از گرفتگی خفیف تا از دست دادن کامل صدا متغیر است. بیماران اغلب احساس قلقلک، خشکی یا خراشیدگی در گلو دارند و ممکن است دچار سرفه خشک و آزاردهنده شوند. در موارد شدید، بهویژه در کودکان (وضعیتی که به آن خروسک یا Croup میگویند)، تورم حنجره میتواند باعث تنگی نفس و صدای شبهپارس هنگام تنفس (استریدور) شود که نیازمند توجه فوری پزشکی است.
چرا حنجره ملتهب میشود؟ از ویروس سرماخوردگی تا سیگار
علل لارنژیت به دو دسته حاد و مزمن تقسیم میشود. لارنژیت حاد معمولاً ناشی از عفونتهای ویروسی (مانند سرماخوردگی و آنفولانزا) یا فشار ناگهانی به صدا (فریاد زدن) است. اما لارنژیت مزمن (که بیش از سه هفته طول بکشد) اغلب به دلیل عوامل تحریککننده مداوم مانند سیگار کشیدن، ریفلاکس اسید معده به مری (GERD)، سینوزیت مزمن، مصرف الکل یا استفاده شغلی مداوم از صدا (مانند خوانندگان و معلمان) ایجاد میشود.
روند تشخیص لارنژیت در مطب پزشک
تشخیص التهاب و عفونت حنجره معمولاً با معاینه بالینی و بررسی شرح حال بیمار آغاز میشود. اگر گرفتگی صدا بیش از دو هفته ادامه یابد، پزشک (اغلب متخصص گوش، حلق و بینی) ممکن است برای بررسی دقیقتر تارهای صوتی، از روشی به نام لارنگوسکوپی (Laryngoscopy) استفاده کند. در این روش، یک آینه کوچک یا یک لوله نازک و انعطافپذیر با دوربین (اندوسکوپ) برای مشاهده مستقیم حنجره به کار میرود تا علت اصلی مشکل، از جمله وجود ندول یا سایر ضایعات، مشخص شود.
اصول درمانی: از استراحت صوتی تا درمان علت زمینهای
مهمترین و مؤثرترین درمان برای لارنژیت حاد، استراحت دادن به صداست؛ یعنی تا حد امکان صحبت نکنید و از پچپچ کردن نیز بپرهیزید، زیرا این کار هم به تارهای صوتی فشار میآورد. نوشیدن مایعات گرم و فراوان و مرطوب نگه داشتن هوا با دستگاه بخور به بهبودی کمک میکند. در لارنژیت مزمن، درمان بر رفع علت اصلی متمرکز است؛ مانند تجویز دارو برای کنترل ریفلاکس اسید یا ترک سیگار. تجویز آنتیبیوتیک تنها در موارد نادر عفونت باکتریایی ضرورت دارد.