التهاب قرنیه (کراتیت) به معنی تورم و آسیب‌دیدگی لایه شفاف جلوی چشم (قرنیه) است. این عارضه می‌تواند ناشی از عفونت (باکتریایی، ویروسی، قارچی، انگلی)، ضربه، خشکی چشم شدید، یا استفاده نادرست از لنزهای تماسی باشد. کراتیت می‌تواند باعث درد شدید، تاری دید، قرمزی و حساسیت به نور شود و در صورت عدم درمان به‌موقع، به بینایی آسیب دائمی بزند.
علائم و نشانه‌های کراتیت (التهاب قرنیه) چیست؟
شایع‌ترین علائم التهاب قرنیه (کراتیت) شامل درد چشم، احساس وجود جسم خارجی در چشم، قرمزی شدید، اشک‌ریزش زیاد، تاری دید، حساسیت به نور (فتوفوبیا) و احساس سوزش یا خارش است. در برخی موارد، ممکن است ترشح چرکی از چشم خارج شود. شدت علائم به علت و وسعت التهاب بستگی دارد. اگر هر یک از این نشانه‌ها را تجربه کردید، به‌خصوص پس از استفاده از لنز تماسی یا آسیب چشمی، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
علل شایع کراتیت و عوامل خطر
التهاب قرنیه (کراتیت) می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. عفونت‌های باکتریایی، به‌ویژه در افرادی که از لنز تماسی استفاده می‌کنند (به‌خصوص اگر بهداشت را رعایت نکنند)، بسیار شایع است. عفونت‌های ویروسی مانند هرپس سیمپلکس (تبخال چشمی) نیز عامل مهمی هستند. قارچ‌ها و انگل‌ها (مانند انگل آبزی آکانتامبا که در آب یافت می‌شود) نیز می‌توانند باعث کراتیت شوند. خشکی چشم مزمن، ضربه به چشم، و ضعف سیستم ایمنی از دیگر عوامل خطر محسوب می‌شوند.
تشخیص و درمان التهاب قرنیه
تشخیص کراتیت (التهاب قرنیه) معمولاً با معاینه دقیق چشم توسط چشم‌پزشک انجام می‌شود. پزشک ممکن است از لامپ شکافی برای بررسی جزئیات قرنیه استفاده کند و در صورت لزوم، نمونه‌برداری از ترشحات یا خراش قرنیه برای شناسایی عامل عفونی (باکتری، ویروس، قارچ) انجام دهد. درمان بر اساس علت زمینه‌ای استوار است؛ شامل قطره‌های آنتی‌بیوتیک، ضدویروس، یا ضدقارچ. در موارد شدید، ممکن است نیاز به داروهای خوراکی یا حتی جراحی پیوند قرنیه باشد. درمان زودهنگام برای حفظ بینایی حیاتی است.
پیشگیری از کراتیت و مراقبت از چشم
پیشگیری از التهاب قرنیه (کراتیت) عمدتاً بر رعایت بهداشت چشم و استفاده صحیح از لنزهای تماسی متمرکز است. شستن دست‌ها قبل از دست زدن به چشم یا لنز، تعویض منظم محلول لنز و قاب آن، و عدم استفاده از لنز در هنگام خواب یا شنا، ضروری است. محافظت از چشم در برابر ضربه و اجسام خارجی، و درمان به‌موقع خشکی چشم نیز به پیشگیری کمک می‌کند. مراجعه منظم به چشم‌پزشک برای معاینات دوره‌ای توصیه می‌شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هرگونه درد ناگهانی و شدید در چشم، تاری دید، قرمزی چشم، حساسیت شدید به نور، احساس جسم خارجی در چشم، یا ترشح غیرعادی از چشم، باید بلافاصله به چشم‌پزشک مراجعه کنید. این علائم می‌توانند نشان‌دهنده التهاب قرنیه (کراتیت) یا سایر مشکلات جدی چشمی باشند که نیاز به تشخیص و درمان فوری دارند تا از آسیب دائمی به بینایی جلوگیری شود.