بیماریهای عفونی تناسلی می‌توانند پوست، مخاط یا بخش‌های داخلی دستگاه تناسلی را درگیر کنند. برخی مانند کلامیدیا، سوزاک و تبخال تناسلی از راه تماس جنسی منتقل میشوند، اما هر عفونت تناسلی بیماری مقاربتی نیست؛ مثلاً عفونت قارچی همیشه منشأ جنسی ندارد. تشخیص از روی ظاهر ضایعه یا نوع ترشح به‌تنهایی قابل اعتماد نیست.
علائم و نشانه‌ها
ترشح غیرمعمول، سوزش ادرار، خارش، زخم، تاول یا زگیل در ناحیهٔ تناسلی از نشانه‌های ممکن‌اند. بعضی عفونتهای منتقله از راه جنسی هیچ علامتی ندارند؛ نبود درد یا ترشح، عفونت را رد نمی‌کند. این علائم می‌توانند علت غیرعفونی نیز داشته باشند.
علل و عوامل خطر
باکتری، ویروس، قارچ یا انگل ممکن است عامل عفونت باشد. راه انتقال و عوامل زمینه‌ای برای همه یکسان نیستند. دربارهٔ تماس احتمالی، علائم شریک جنسی، بارداری، دیابت و داروهای مصرفی با پزشک صحبت کنید؛ این اطلاعات به انتخاب بررسی مناسب کمک می‌کند.
روش‌های تشخیص
پزشک بر اساس شرح حال و معاینه، آزمایش ادرار، خون یا نمونه‌گیری از محل درگیر را انتخاب می‌کند. آزمایش لازم به نوع تماس و زمان آن نیز بستگی دارد؛ یک آزمایش واحد همهٔ عفونت‌ها را رد نمی‌کند و ممکن است تکرار آزمایش لازم شود. برای علامت تازه یا تماس نگران‌کننده، مراجعه را تا بروز علائم بیشتر عقب نیندازید.
روش‌های درمان
درمان به عامل عفونت بستگی دارد و ممکن است داروی ضدباکتری، ضدقارچ یا ضدویروس لازم شود. برخی عفونت‌ها قابل درمان قطعی‌اند و در برخی، درمان برای کنترل علائم و کاهش عود است. از خوددرمانی و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها خودداری کنید. دربارهٔ زمان مجاز ازسرگیری رابطه و نیاز به بررسی یا درمان شریک جنسی راهنمایی بگیرید؛ این برنامه برای همهٔ عفونت‌ها یکسان نیست.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: وابسته به عامل عفونت و بررسی‌های لازم
- دوره بهبودی: برای همهٔ عفونت‌ها یکسان نیست
- بستری: معمولاً لازم نیست؛ در موارد شدید ممکن است نیاز باشد
- سطح هزینه: وابسته به آزمایش و درمان
- میزان درد: ممکن است بدون درد باشد
هشدارهای مهم
- درد ناگهانی و شدید بیضه یا درد شدید لگن نیاز به ارزیابی اورژانسی دارد.
- تب، بدحالی یا علائم تناسلی در بارداری را سریع پیگیری کنید.
- زخم، ترشح یا علائم ماندگار پس از درمان باید دوباره بررسی شوند؛ داروی قبلی را خودسرانه تکرار نکنید.
نکات مهم برای بیمار
- زمان شروع علائم، آزمایش‌های قبلی و فهرست داروها را برای ویزیت آماده کنید.
- تا روشن شدن علت و دریافت راهنمایی، از رابطهٔ جنسی محافظت‌نشده پرهیز کنید؛ کاندوم خطر بسیاری از عفونت‌ها را کم می‌کند اما محافظت کامل ایجاد نمی‌کند.
- در صورت تشخیص عفونت منتقله از راه جنسی، دربارهٔ بررسی شریک جنسی نیز با پزشک صحبت کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
برای ترشح، زخم یا ضایعهٔ تازه، درد یا نگرانی از تماس، ارزیابی پزشکی لازم است. بسته به محل درگیری، پزشک عمومی، متخصص عفونی، زنان، اورولوژی یا پوست میتواند بررسی را شروع کند و در صورت نیاز ارجاع دهد.
باورهای غلط رایج
هر عفونت تناسلی از راه جنسی منتقل نشده است. بی‌علامت بودن نیز نبود عفونت را ثابت نمی‌کند. آنتی‌بیوتیک یکسان برای همهٔ ضایعات مناسب نیست و درمان شریک جنسی باید متناسب با تشخیص باشد.