زخم و آسیب قرنیه (Corneal Abrasion) به خراش یا آسیب لایهٔ شفاف و محافظ روی چشم گفته می‌شود. این عارضه که بسیار شایع است، معمولاً به دلیل ورود جسم خارجی، ضربه یا استفادهٔ نادرست از لنز تماسی رخ می‌دهد و با درد، قرمزی و اشک‌ریزش همراه است. تشخیص و درمان به‌موقع برای جلوگیری از عفونت و عوارض جدی ضروری است.
زخم و آسیب قرنیه چیست و چه علائمی دارد؟
قرنیه، لایهٔ شفاف و گنبدی‌شکل جلوی چشم است که عنبیه و مردمک را می‌پوشاند. هرگونه خراش یا آسیب به این سطح حساس، «زخم و آسیب قرنیه» یا خراش قرنیه (Corneal Abrasion) نامیده می‌شود. علائم اصلی آن شامل احساس وجود شن یا جسم خارجی در چشم، درد شدید، قرمزی، حساسیت به نور (فتوفوبیا)، اشک‌ریزش زیاد و تاری دید موقت است. این علائم معمولاً بلافاصله پس از آسیب ظاهر می‌شوند و می‌توانند بسیار آزاردهنده باشند.
شایع‌ترین دلایل آسیب به قرنیه: از ناخن تا لنز تماسی
آسیب به قرنیه دلایل متعددی دارد. ورود اجسام خارجی مانند گرد و غبار، براده‌های چوب یا فلز، ضربه مستقیم به چشم با ناخن، شاخه درخت یا لوازم آرایش از شایع‌ترین علل هستند. مالش شدید چشم، به‌خصوص زمانی که جسمی در آن باشد، می‌تواند باعث خراشیدگی شود. همچنین، استفادهٔ طولانی‌مدت، خوابیدن با لنزهای تماسی یا استفاده از لنزهای آلوده و نامناسب، ریسک زخم و عفونت قرنیه را به شدت افزایش می‌دهد.
مراجعه به چشم‌پزشک: چه چیزی در انتظار شماست؟
در صورت شک به آسیب قرنیه، مراجعه به چشم‌پزشک ضروری است. هرگز چشم خود را نمالید. پزشک ابتدا شرح حال شما را می‌پرسد و سپس چشم را معاینه می‌کند. برای تشخیص دقیق، معمولاً از قطرهٔ رنگی به نام «فلورسئین» (Fluorescein) استفاده می‌شود. این رنگ، نواحی آسیب‌دیدهٔ قرنیه را زیر نور آبی مخصوص (که با دستگاهی به نام اسلیت لمپ تابانده می‌شود) به رنگ سبز درخشان نشان می‌دهد و به پزشک اجازه می‌دهد وسعت و عمق آسیب را به‌دقت ارزیابی کند.
روند درمان و مراقبت‌های لازم در خانه
درمان زخم قرنیه به شدت و علت آن بستگی دارد. هدف اصلی، پیشگیری از عفونت و تسکین درد است. پزشک معمولاً قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک برای جلوگیری از عفونت باکتریایی و قطره‌های اشک مصنوعی برای روان‌سازی سطح چشم تجویز می‌کند. در موارد شدیدتر، ممکن است از پانسمان چشم یا لنز تماسی بانداژی برای محافظت و تسریع بهبودی استفاده شود. در خانه، از مالیدن چشم خودداری کنید، تا زمان بهبودی کامل از لنز تماسی استفاده نکنید و برای کاهش حساسیت به نور، از عینک آفتابی بهره ببرید.