ترشح مزمن گوش (Chronic Ear Discharge) به خروج مداوم یا مکرر مایع از گوش برای بیش از دو هفته گفته میشود. این وضعیت، که اغلب بدون درد است، معمولاً نشانهٔ یک مشکل زمینهای مانند عفونت مزمن گوش میانی یا پارگی پردهٔ صماخ است و نیازمند ارزیابی دقیق توسط پزشک متخصص گوش، حلق و بینی برای جلوگیری از عوارض جدیتر مانند کاهش شنوایی است.
ترشح مزمن گوش چیست و چرا اتفاق میافتد؟
ترشح مزمن گوش به وضعیتی گفته میشود که مایعی (معمولاً چرکی و گاهی بدبو) به طور مداوم برای چند هفته یا بیشتر از گوش خارج شود. اصلیترین علت این عارضه، «عفونت مزمن گوش میانی» (Chronic Suppurative Otitis Media یا CSOM) است که تقریباً همیشه با «پارگی پرده صماخ» (perforated eardrum) همراه است. این پارگی به باکتریها اجازه میدهد وارد فضای گوش میانی شده و عفونتی پایدار ایجاد کنند که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهد. در موارد نادر، وجود یک تودهٔ پوستی غیرطبیعی به نام «کلستئاتوم» (Cholesteatoma) نیز میتواند باعث ترشح مزمن و تخریب ساختارهای گوش شود.
علائم همراه: چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
علاوه بر خودِ ترشح، ممکن است علائم دیگری نیز وجود داشته باشد. شایعترین علامت همراه، «کاهش شنوایی» در گوش مبتلاست. احساس پری یا کیپ بودن گوش، وزوز گوش (Tinnitus) و در موارد شدیدتر، سرگیجه (Vertigo) نیز ممکن است دیده شود. درد معمولاً در این وضعیت وجود ندارد، اما اگر ناگهان درد، تب، سردرد شدید یا ضعف عضلات صورت ظاهر شد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید، زیرا اینها میتوانند نشانهٔ گسترش عفونت و بروز عوارض جدی باشند. هرگونه ترشح گوش که بیش از چند روز طول بکشد، نیازمند ارزیابی پزشکی است.
روند تشخیص در مطب: پزشک چه معایناتی انجام میدهد؟
در مراجعه به پزشک، ابتدا شرح حال دقیقی از شما گرفته میشود. سپس پزشک با استفاده از دستگاهی به نام «اتوسکوپ» (Otoscope) داخل کانال گوش و پردهٔ صماخ را معاینه میکند تا وضعیت پرده (وجود پارگی)، نوع ترشحات و وجود هرگونه تودهٔ غیرطبیعی را بررسی کند. ممکن است پزشک با دستگاه ساکشن، گوش را تمیز کند تا دید بهتری داشته باشد. در برخی موارد، نمونهای از ترشح برای «کشت و آنتیبیوگرام» جهت شناسایی باکتری عامل عفونت فرستاده میشود. اگر شکی به عوارض پیچیدهتر مانند کلستئاتوم وجود داشته باشد، ممکن است «سیتی اسکن» از استخوان گوش درخواست شود.
گزینههای درمانی برای کنترل ترشح مزمن گوش
درمان معمولاً با هدف خشک کردن گوش و کنترل عفونت آغاز میشود. اولین قدم، تمیز کردن کامل گوش از ترشحات توسط پزشک است که به آن «ساکشن گوش» (Aural Toilet) میگویند. سپس قطرههای آنتیبیوتیک و گاهی استروئیدی تجویز میشود تا به صورت موضعی عفونت را درمان کند. در طول درمان، خشک نگه داشتن گوش و جلوگیری از ورود آب به آن حیاتی است. اگر درمان دارویی مؤثر نباشد یا یک مشکل ساختاری مانند پارگی بزرگ پرده یا کلستئاتوم وجود داشته باشد، ممکن است «جراحی» مانند «تمپانوپلاستی» (ترمیم پرده گوش) یا «ماستوئیدکتومی» (تخلیه عفونت از استخوان پشت گوش) برای حل دائمی مشکل توصیه شود.