سرطان رحم نامی است که در جستوجوی روزمره برای چند بیماری متفاوت به کار میرود. سرطان جسم رحم اغلب از پوشش داخلی آن، یعنی آندومتر، شروع میشود؛ سرطان دهانهٔ رحم در بخش پایینی رحم ایجاد میشود و علت، آزمایشها و درمان متفاوتی دارد. برای انتخاب پزشک و درمان، نام دقیقِ نوشتهشده در جواب نمونهبرداری مهم است. متخصص زنان بررسی اولیه را انجام میدهد و در صورت تشخیص یا شک جدی به سرطان، فلوشیپ سرطانشناسی زنان در برنامهٔ درمان نقش دارد.
علائمی که نیاز به بررسی دارند
خونریزی بعد از یائسگی، خونریزی بین قاعدگیها یا پس از رابطه، ترشح غیرعادی و درد مداوم لگن باید بررسی شوند. این علائم علتهای غیرسرطانی هم دارند؛ از روی علائم نمیتوان سرطان را تشخیص داد یا نوع آن را تعیین کرد. سرطان دهانهٔ رحم در مراحل اولیه ممکن است بدون علامت باشد.
سرطان رحم و دهانهٔ رحم چه تفاوتی دارند؟
بیشتر سرطانهای جسم رحم از آندومتر منشأ میگیرند و گروه کوچکتری مانند سارکوم رحم از بافتهای دیگر شروع میشوند. عفونت پایدار با انواع پرخطر HPV عامل اصلی سرطان دهانهٔ رحم است، اما این توضیح را نباید به سرطان آندومتر تعمیم داد. داشتن HPV هم به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست.
چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک بر اساس علائم، معاینه و سوابق شما آزمایش مناسب را انتخاب میکند. در بررسی پوشش داخلی رحم ممکن است سونوگرافی و نمونهبرداری آندومتر یا هیستروسکوپی لازم شود. برای ضایعهٔ دهانهٔ رحم، کولپوسکوپی و نمونهبرداری از همان ناحیه مطرح است. تشخیص نهایی به بررسی بافت وابسته است؛ نتیجهٔ طبیعی پاپاسمیر سرطان آندومتر را رد نمیکند و جای بررسی خونریزی غیرعادی را نمیگیرد.
درمان سرطان رحم چگونه انتخاب میشود؟
نوع بافت، محل و مرحلهٔ بیماری و وضعیت عمومی بیمار، درمان را مشخص میکند. جراحی در بسیاری از موارد سرطان آندومتر نقش اصلی دارد و ممکن است درمان تکمیلی لازم باشد. در سرطان دهانهٔ رحم، بسته به مرحله، جراحی یا پرتودرمانی همراه با درمان دارویی انتخاب میشود. بعضی بیماران به درمانهای دارویی دیگری نیاز دارند؛ نسخهٔ یک بیمار برای دیگری مناسب نیست. اگر حفظ باروری برایتان مهم است، پیش از شروع درمان با تیم سرطان زنان مطرح کنید؛ امکان آن فقط در شرایط منتخب بررسی میشود.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
هر خونریزی پس از یائسگی، حتی یکبار و کم، نیاز به بررسی سریع دارد. خونریزی شدید، غش، ضعف شدید یا تنگی نفس نیاز به ارزیابی اورژانسی دارد؛ برای نوبت معمول منتظر نمانید.
برای ویزیت چه همراه ببریم؟
- جواب نمونهبرداری و در صورت درخواست پزشک، لام یا بلوک پاتولوژی
- تصاویر و گزارش سونوگرافی، MRI یا سایر بررسیهای انجامشده
- نتایج پاپاسمیر و HPV، فهرست داروها و زمانبندی خونریزیها
نیازی نیست پیش از ویزیت همهٔ این آزمایشها را خودسرانه انجام دهید؛ مدارک موجود را همراه ببرید و دربارهٔ محل دقیق سرطان، هدف درمان، عوارض و برنامهٔ پیگیری سؤال کنید.