شنواییسنجی و ارزیابی اختلالات شنوایی (Audiometry) مجموعه‌ای از تستهای بدون درد برای اندازه‌گیری دقیق توانایی شنیدن شماست. این ارزیابی به تشخیص نوع و میزان کم‌شنوایی کمک کرده و اولین گام برای یافتن بهترین راهکار درمانی مانند سمعک یا سایر مداخلات پزشکی است.
شنواییسنجی یا «نوار گوش» چیست و چرا انجام میشود؟
شنواییسنجی و ارزیابی اختلالات شنوایی، که در میان مردم به «نوار گوش» هم معروف است، یک معاینهٔ کامل برای سنجش سلامت سیستم شنوایی شماست. این تست‌ها در یک اتاقک آکوستیک (ضدصدا) توسط شنوایی‌شناس (ادیولوژیست) انجام میشود تا مشخص شود شما اصوات مختلف با فرکانس‌ها و بلندی‌های متفاوت را چگونه می‌شنوید. هدف اصلی، تشخیص وجود، نوع (حسی-عصبی، انتقالی یا آمیخته) و شدت کم‌شنوایی است تا پزشک بتواند بهترین مسیر تشخیصی و درمانی را تعیین کند.
مراحل ارزیابی شنوایی در کلینیک: چه انتظاری داشته باشیم؟
پس از ورود به اتاقک ضدصدا، یک هدفون روی گوش شما قرار می‌گیرد. شنوایی‌شناس از شما می‌خواهد هر بار که صدایی (حتی بسیار ضعیف) شنیدید، با فشار دادن یک دکمه اطلاع دهید. این بخش، ادیومتری با تون خالص (Pure-Tone Audiometry) نام دارد. در مرحلهٔ بعد، ممکن است کلماتی از طریق هدفون پخش شود و از شما خواسته شود آن‌ها را تکرار کنید (تست گفتاری یا Speech Audiometry). کل فرآیند کاملاً بدون درد و بدون نیاز به آمادگی خاصی است.
انواع تستهای شنوایی: فراتر از شنیدن صدای بوق
ارزیابی کامل شنوایی فقط به تست با هدفون محدود نمی‌شود. بسته به نیاز، ممکن است تستهای دیگری نیز انجام شود. یکی از مهم‌ترین آن‌ها «تمپانومتری» (Tympanometry) است که سلامت پرده گوش و استخوانچه‌های گوش میانی را با اعمال تغییرات خفیف فشار هوا در کانال گوش بررسی میکند. تست «رفلکس اکوستیک» (Acoustic Reflex) نیز واکنش عضلات ریز گوش میانی به صداهای بلند را می‌سنجد. این تست‌ها در کنار هم تصویر کاملی از وضعیت کل سیستم شنوایی ارائه می‌دهند.
تفسیر ادیوگرام: نمودار شنوایی شما چه می‌گوید؟
نتایج شنواییسنجی روی یک نمودار به نام «ادیوگرام» (Audiogram) ثبت میشود. این نمودار آستانهٔ شنوایی شما را در فرکانس‌های مختلف (صداهای زیر و بم) نشان میدهد. شنوایی‌شناس و پزشک با تحلیل این نمودار می‌توانند میزان افت شنوایی (ملایم، متوسط، شدید یا عمیق) و محل آسیب در سیستم شنوایی (گوش خارجی، میانی یا داخلی) را مشخص کنند. این اطلاعات برای تشخیص بیماری‌هایی مانند پیرگوشی، عفونت گوش میانی یا آسیب ناشی از نویز بسیار حیاتی است.
چه کسانی به شنواییسنجی نیاز دارند؟
انجام شنواییسنجی در موارد مختلفی توصیه میشود: غربالگری شنوایی نوزادان در بدو تولد، کودکانی که تأخیر در گفتار دارند، بزرگسالانی که احساس می‌کنند شنوایی‌شان کم شده یا در محیط‌های شلوغ به‌سختی متوجه صحبت دیگران می‌شوند، افراد مبتلا به وزوز گوش (Tinnitus) یا سرگیجه، و کسانی که در معرض صداهای بسیار بلند بوده‌اند. همچنین این تست بخش مهمی از ارزیابی‌های دوره‌ای برای افراد سالمند است.