واریس های سطحی، که اغلب با نامهای «رگهای عنکبوتی» یا «تلانژکتازی» (Telangiectasia) شناخته میشوند، عروق خونی کوچک و پیچخوردهای هستند که درست زیر سطح پوست نمایان میشوند. این رگها معمولاً به رنگ قرمز، آبی یا بنفش بوده و بیشتر در پاها و صورت دیده میشوند. گرچه اغلب یک نگرانی زیبایی محسوب میشوند، گاهی میتوانند باعث ناراحتی شوند.
تفاوت واریس های سطحی با واریسهای عمقی چیست؟
برخلاف واریسهای بزرگ و طنابی که برجسته و قابل لمس هستند، واریس های سطحی (شامل رگهای عنکبوتی و واریسهای رتیکولار) بسیار کوچکتر و صافترند و در لایههای بالایی پوست قرار دارند. واریسهای عمقی ناشی از نارسایی دریچههای وریدهای بزرگتر هستند و میتوانند منجر به مشکلات جدیتری مانند درد، تورم و زخم شوند؛ در حالی که رگهای عنکبوتی معمولاً خطری برای سلامتی ندارند و بیشتر از نظر ظاهری فرد را درگیر میکنند.
چرا دچار رگهای عنکبوتی میشویم؟
علت دقیق همیشه مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل میتواند در بروز واریس های سطحی نقش داشته باشد. وراثت یکی از اصلیترین دلایل است. تغییرات هورمونی در دوران بارداری، یائسگی یا مصرف قرصهای ضدبارداری، ایستادن یا نشستنهای طولانیمدت، افزایش سن، قرار گرفتن در معرض نور خورشید (بهویژه برای رگهای صورت) و اضافهوزن از دیگر عوامل خطرآفرین هستند. این عوامل میتوانند به دیوارهٔ رگهای خونی کوچک فشار آورده و باعث گشاد شدن و نمایان شدن آنها شوند.
روند مراجعه به پزشک: چه زمانی و چه انتظاری داشته باشیم؟
اگر واریس های سطحی شما با علائمی مانند درد، سوزش، خارش یا سنگینی در پاها همراه است، یا اگر به سرعت در حال گسترش هستند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. معمولاً متخصص پوست یا جراح عروق بهترین گزینهها هستند. در جلسهٔ ویزیت، پزشک ناحیه را معاینه میکند و در مورد سابقهٔ پزشکی و علائم شما سؤال میپرسد. در موارد نادر، ممکن است برای بررسی وضعیت وریدهای عمقی، سونوگرافی داپلر درخواست شود تا از عدم وجود مشکل جدیتر اطمینان حاصل گردد.
روشهای درمانی رایج برای واریس های سطحی
درمان این عارضه اغلب با هدف زیبایی انجام میشود. دو روش اصلی و مؤثر وجود دارد: ۱. اسکلروتراپی (Sclerotherapy): در این روش، یک محلول شیمیایی به داخل رگ تزریق میشود که باعث بسته شدن و محو شدن آن میگردد. ۲. لیزر درمانی (Laser Therapy): انرژی نور لیزر از سطح پوست به رگ تابانده میشود و حرارت آن باعث از بین رفتن رگ میشود. انتخاب روش مناسب به اندازه، محل رگها و نظر پزشک بستگی دارد. هیچکدام از این روشها موفقیت صددرصدی را تضمین نمیکنند و گاهی به چند جلسه درمان نیاز است.