جراحی تومورهای پروستات یکی از روشهای درمانی برای برداشتن تومورهای سرطانی در پروستات است. این جراحی معمولاً زمانی انجام میشود که تومور در مراحل اولیه تشخیص داده شود و هنوز به بافتهای دیگر سرایت نکرده باشد. انجام این عمل به بیمار کمک میکند تا از پیشرفت بیماری جلوگیری کند و کیفیت زندگی بهتری داشته باشد. همه سرطانهای پروستات نیاز به جراحی ندارند؛ برای بعضی موارد کمخطر پایش فعال و برای برخی بیماران پرتودرمانی یا درمان دیگری مطرح است. انتخاب با توجه به مرحله، خطر بیماری و وضعیت فرد انجام میشود.
این عمل چگونه انجام میشود؟
جراحی تومورهای پروستات معمولاً به دو روش انجام میشود: جراحی باز و جراحی لاپاراسکوپی. در جراحی باز، یک برش بزرگ در ناحیه شکم ایجاد میشود تا پزشک بتواند به پروستات دسترسی پیدا کند. در روش لاپاراسکوپی، برشهای کوچکتری زده میشود و از ابزارهای خاصی برای برداشتن تومور استفاده میشود. پزشک بعد از بررسی وضعیت بیمار و اندازه تومور، روش مناسب را انتخاب میکند. در پروستاتکتومی رادیکال، تمام غده پروستات همراه بافتهای لازم برداشته میشود، نه فقط توده داخل آن. حفظ عصبهای مربوط به نعوظ به محل و گستردگی سرطان بستگی دارد. بعد از عمل، بیمار تحت نظر پزشک قرار میگیرد تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی تومور پروستات، بیمار باید چند مرحله آمادهسازی را طی کند. اولین قدم، مشاوره با پزشک برای بررسی سابقه پزشکی و انجام آزمایشهای لازم است. پزشک ممکن است از بیمار بخواهد که چند روز قبل از عمل از مصرف داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین خودداری کند. دستور غذا و مایعات و زمان ناشتایی را از تیم بیهوشی بگیرید؛ لازم نیست خودسرانه یک روز کامل ناشتا بمانید. اگر بیمار سیگار میکشد، توصیه میشود که حداقل چند هفته قبل از عمل سیگار را ترک کند تا روند بهبودی بهبود یابد. این مراحل به کاهش عوارض و بهبود نتایج عمل کمک میکند.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
بهبود بعد از جراحی معمولاً چند هفته زمان میبرد و برگشت عملکرد ادراری یا جنسی ممکن است طولانیتر باشد. در روزهای اول پس از عمل، بیمار ممکن است درد و ناراحتی را تجربه کند که با مصرف داروهای مسکن کنترل میشود. همچنین، احتمال بروز کبودی و تورم در ناحیه عمل وجود دارد. پزشک به بیمار توصیه میکند که در این مدت از فعالیتهای شدید و ورزشهای سنگین خودداری کند. در روزهای بعد، بیمار میتواند به تدریج به فعالیتهای روزمره خود بازگردد. پیگیری شامل بررسی بهبود و پایش سرطان، از جمله PSA طبق برنامه پزشک، است؛ حتی اگر حال عمومی خوب باشد، ویزیتها را ادامه دهید.
عوارض و ریسکها
مانند هر عمل جراحی، جراحی تومور پروستات نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد. عوارض شایع شامل خونریزی، عفونت و مشکلات در عملکرد جنسی میباشد. همچنین بیاختیاری ادرار و تغییر نعوظ ممکن است رخ دهد. پس از برداشتن کامل پروستات، خروج مایع منی در ارگاسم از بین میرود و باروری طبیعی تحت تأثیر قرار میگیرد؛ اگر قصد فرزندآوری دارید، پیش از عمل مشورت کنید. با این حال، با پیشرفت فناوریهای پزشکی و مهارتهای جراح، میزان عوارض به طور قابل توجهی کاهش یافته است. مهم است که بیمار قبل از عمل تمامی عوارض محتمل را با پزشک خود در میان بگذارد و در مورد آنها اطلاعات کافی کسب کند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۱.۵ تا ۳ ساعت
- دوره بهبودی: چند هفته؛ بهبود عملکرد ممکن است بیشتر طول بکشد
- بیحسی: بیهوشی عمومی
- بستری: بله
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- تب یا لرز، بدحالشدن، ناتوانی در ادرارکردن یا قطع تخلیه سوند نیاز به رسیدگی فوری دارد.
- در صورت بروز خونریزی شدید، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
- اگر درد شما به شدت افزایش یافت، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.
نکات مهم برای بیمار
- آسپرین و سایر داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید؛ قطع، ادامه و شروع مجدد آنها باید با تیم درمان هماهنگ شود.
- قبل از عمل، رژیم غذایی مناسب داشته باشید و در صورت نیاز ناشتا باشید.
- محدودیت فعالیت سنگین معمولاً بیشتر از ۴۸ ساعت است؛ زمان بازگشت را از جراح بپرسید و راهرفتن سبک را طبق برنامه انجام دهید.
- به توصیههای پزشک در مورد داروها و مراقبتهای بعد از عمل توجه کنید.
- در صورت بروز هرگونه علامت غیرمعمول، بلافاصله با پزشک تماس بگیرید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر دچار درد شدید، خونریزی غیرطبیعی یا تب بالا شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ جراحی پروستات فقط برای مردان مسن است.
✅ این جراحی میتواند برای مردان در هر سنی که دچار تومور پروستات هستند، انجام شود.
❌ بعد از جراحی، تمام مشکلات ادراری برطرف میشود.
✅ برخی بیماران ممکن است بعد از جراحی همچنان مشکلات ادراری داشته باشند که نیاز به درمانهای بیشتری دارد.
❌ جراحی پروستات همیشه نیاز به بستری طولانی دارد.
✅ بستری معمولاً چند روز است و بستگی به شرایط بیمار دارد.
