چاقی چیست و چه زمانی باید آن را جدی بگیریم؟
چاقی به معنای تجمع بیش از اندازهٔ چربی در بدن است و معمولاً با شاخص تودهٔ بدنی (BMI) و اندازهٔ دور کمر ارزیابی میشود. چاقی فقط یک موضوع ظاهری نیست؛ ادامه‌دار شدن آن می‌تواند زمینه‌ساز فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، کبد چرب و فشار روی مفاصل شود. به همین دلیل وقتی اضافه وزن روند رو به رشدی دارد، یا با وجود تلاش برای کاهش وزن نتیجه نمی‌گیرید، بهتر است به جای ادامهٔ آزمون و خطا، موضوع را با یک دکتر در میان بگذارید تا علت آن به‌درستی بررسی شود.
به چه دکتری مراجعه کنیم؟
انتخاب دکتر به شرایط شما بستگی دارد و معمولاً یکی از این دو نقطهٔ شروع منطقی است:
- فوق تخصص غدد درونریز و متابولیسم: وقتی افزایش وزن سریع یا بیدلیل بوده، سابقهٔ خانوادگی دیابت یا مشکل تیروئید دارید، یا کنار چاقی علائمی مانند خستگی مداوم، ریزش مو یا بی‌نظمی قاعدگی می‌بینید. دکتر غدد بررسی میکند که آیا یک علت هورمونی یا متابولیک پشت افزایش وزن هست یا نه.
- کارشناس تغذیه: وقتی مشکل اصلی، عادت‌های غذایی و سبک زندگی است و می‌خواهید برنامهٔ غذایی منظم و قابل پیگیری داشته باشید. کارشناس تغذیه روند کاهش وزن را جلسه‌به‌جلسه دنبال میکند و در صورت نیاز، شما را برای بررسی بیشتر به دکتر غدد ارجاع میدهد.
در موارد چاقی شدید که روشهای غیرجراحی نتیجهٔ کافی نداده باشند، ممکن است گزینهٔ جراحی چاقی هم مطرح شود؛ این تصمیم معمولاً پس از ارزیابی دکتر غدد و تیم تغذیه گرفته میشود و مسیر جداگانه‌ای دارد.
در جلسهٔ اول ویزیت چه انتظاری داشته باشیم؟
دکتر معمولاً دربارهٔ روند تغییر وزن در سال‌های اخیر، عادت‌های غذایی، کیفیت خواب، میزان فعالیت بدنی، داروهای مصرفی و سابقهٔ خانوادگی سؤال میکند و قد، وزن و دور کمر شما اندازه‌گیری میشود. در بسیاری از موارد برای بررسی علتهای زمینهای، آزمایش خون هم درخواست میشود. مسیر درمان معمولاً گام‌به‌گام است: اصلاح تغذیه و سبک زندگی پایهٔ کار است و در صورت صلاحدید دکتر، گزینه‌های دیگر هم به آن اضافه میشود. انتظار واقع‌بینانه، کاهش وزن تدریجی و پایدار است، نه نتیجهٔ یک‌شبه.
چه زمانی مراجعه را عقب نیندازیم؟
- وزن شما در مدت کوتاهی به‌طور محسوس و بدون تغییر در تغذیه بالا رفته است.
- کنار اضافه وزن، علائمی مثل تشنگی و تکرر ادرار، خروپف شدید و قطع نفس در خواب، یا تنگی نفس در فعالیت‌های ساده دارید.
- قند، فشار یا چربی خونتان در آزمایش‌های قبلی مرزی یا بالا بوده است.
- چند بار رژیم گرفته‌اید و وزن هر بار برگشته است.
در این شرایط، ارزیابی توسط دکتر کمک میکند علت اصلی مشخص شود و به جای رژیم‌های پراکنده، یک مسیر درمانی منظم و قابل پیگیری داشته باشید. برای شروع کافی است از همین صفحه نوبت ویزیت حضوری یا آنلاین بگیرید.