آنژیوگرافی عروق پا چیست؟
آنژیوگرافی عروق پا یک روش تصویربرداری تشخیصی است که وضعیت شریانهای اندام تحتانی را از لگن تا انگشتان نشان میدهد. در این روش مادهی حاجب وارد رگ میشود و سپس با تصویربرداری، مسیر جریان خون قابل مشاهده می‌گردد؛ به این ترتیب محل دقیق تنگی، انسداد یا ناهنجاری عروقی مشخص میشود. این بررسی معمولاً وقتی مطرح میشود که پزشک بر اساس معاینه و بررسی‌های اولیه مانند سونوگرافی داپلر، به اختلال جریان خون در پا مشکوک شده باشد.
چه زمانی پزشک آنژیوگرافی پا را پیشنهاد می‌کند؟
تصمیم‌گیری درباره‌ی انجام آنژیوگرافی همیشه با پزشک معالج است، اما به‌طور معمول در شرایطی مانند موارد زیر مطرح میشود:
- لنگش متناوب: درد یا گرفتگی ساق و ران هنگام راهرفتن که با استراحت بهتر میشود؛
- درد پا در حالت استراحت یا هنگام شب؛
- زخم‌هایی که دیر خوب میشوند، به‌ویژه در افراد مبتلا به دیابت؛
- سردی، تغییر رنگ یا ضعیف‌شدن نبض پا؛
- برنامهریزی پیش از آنژیوپلاستی، استنتگذاری یا جراحی بای‌پس عروق پا.
روش‌های انجام آنژیوگرافی عروق پا
آنژیوگرافی به چند شکل انجام میشود. در آنژیوگرافی کاتتری لولهی نازکی از راه شریان (معمولاً کشالهی ران یا مچ دست) وارد میشود؛ این روش دقیق‌ترین تصویر را میدهد و در صورت لزوم امکان درمان همزمان مانند بالنزدن یا استنتگذاری را هم فراهم می‌کند. در سیتی آنژیوگرافی و امآر آنژیوگرافی مادهی حاجب از راه ورید تزریق میشود و نیازی به ورود کاتتر به شریان نیست. اینکه کدام روش برای شما مناسب‌تر است، به شرایط بالینی، عملکرد کلیه و نظر پزشک معالج بستگی دارد.
به چه دکتری مراجعه کنیم؟
ارزیابی عروق پا و تصمیم‌گیری درباره‌ی آنژیوگرافی معمولاً بر عهده‌ی فوق تخصص یا فلوشیپ جراحی عروق است؛ این پزشکان هم مسیر تشخیص و هم درمان‌های بعدی مانند آنژیوپلاستی یا جراحی را مدیریت می‌کنند. انجام آنژیوگرافی کاتتری و تفسیر تصاویر نیز در حوزه‌ی کار رادیولوژیست‌ها و به‌ویژه فلوشیپ تصویربرداری مداخلهای (اینترونشنال رادیولوژی) است. اگر هنوز تشخیص مشخصی ندارید و فقط علائمی مانند درد هنگام راهرفتن یا زخم پا دارید، می‌توانید ابتدا از جراح عروق نوبت بگیرید تا مسیر بررسی را برایتان مشخص کند. در همین صفحه می‌توانید فهرست پزشکان مرتبط را ببینید و نوبت اینترنتی رزرو کنید.
آمادگی و مراقبت بعد از آنژیوگرافی
پیش از آنژیوگرافی معمولاً آزمایش خون (بهخصوص بررسی عملکرد کلیه) و چند ساعت ناشتایی لازم است. فهرست داروهای مصرفی خود، به‌ویژه داروهای رقیق‌کننده‌ی خون و داروهای دیابت، را حتماً به پزشک اطلاع دهید تا درباره‌ی ادامه یا قطع موقت آن‌ها تصمیم بگیرد. بعد از آنژیوگرافی کاتتری، چند ساعت استراحت و مراقبت از محل ورود کاتتر توصیه میشود و بیشتر بیماران همان روز یا روز بعد مرخص میشوند. اگر پس از انجام کار دچار خونریزی، تورم دردناک یا سردی و بی‌حسی پا شدید، لازم است سریع به مرکز درمانی اطلاع دهید.