جراحی تودههای کلیه برای برداشتن بعضی تودههای کلیوی انجام می‌شود؛ همه توده‌ها سرطانی نیستند و همه به جراحی نیاز ندارند. این عمل می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی بیمار و کاهش درد و عوارض ناشی از مشکلات کلیه کمک کند. تصمیم به عمل بر اساس اندازه و محل توده، احتمال بدخیمی، وضعیت کلیه‌ها و سلامت فرد گرفته می‌شود؛ برای برخی تودههای کوچک، پایش فعال یا تخریب موضعی مطرح است.
این عمل چگونه انجام می‌شود؟
جراحی تودههای کلیه معمولاً به روش لاپاروسکوپی یا باز انجام می‌شود. در روش لاپاروسکوپی، جراح با استفاده از برش‌های کوچک و ابزارهای خاص، کلیه را مشاهده و عمل را انجام می‌دهد. این روش باعث کاهش درد و زمان بهبودی می‌شود. در روش باز، جراح برش بزرگ‌تری ایجاد می‌کند تا به کلیه دسترسی پیدا کند. در نفروکتومی جزئی، توده همراه بخش لازم از بافت برداشته و تا حد امکان کلیه حفظ می‌شود؛ در بعضی موارد برداشتن کامل کلیه لازم است. روش باز، لاپاراسکوپی یا رباتیک و وسعت برداشت را جراح با توجه به شرایط توده تعیین می‌کند.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی تودههای کلیه، باید چندین مرحله آمادگی را انجام دهید. پزشک شما ممکن است از شما بخواهد که چند روز قبل از عمل، از مصرف داروهای خاصی مانند آسپرین یا ایبوپروفن خودداری کنید. زمان قطع غذا و مایعات را از تیم بیهوشی بپرسید و همان دستور را رعایت کنید. انجام آزمایش‌های خون و تصویر‌برداری نیز برای اطمینان از سلامت شما ضروری است.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
بهبودی بعد از جراحی توده کلیه معمولاً چند هفته زمان می‌برد و به روش و وسعت عمل بستگی دارد. نتیجه بررسی بافت و برنامه پیگیری عملکرد کلیه و توده را پس از عمل از پزشک بپرسید. در روزهای اول، ممکن است احساس درد و ناراحتی کنید که با مصرف مسکن‌های تجویز شده توسط پزشک قابل کنترل است. در این مدت، استراحت و پرهیز از فعالیت‌های سنگین بسیار مهم است. همچنین، باید به محل جراحی توجه کنید و در صورت بروز علائم عفونت مانند قرمزی یا تب، به پزشک مراجعه کنید.
عوارض و ریسک‌ها
هر عمل جراحی ممکن است عوارض خاص خود را داشته باشد. در جراحی تودههای کلیه، عوارض ممکن شامل خونریزی، عفونت و آسیب به بافت‌های اطراف کلیه است. نشت ادرار پس از بعضی جراحی‌های جزئی و کاهش عملکرد کلیه هم ممکن است رخ دهد؛ احتمال عوارض به وسعت عمل و شرایط بیمار بستگی دارد. پزشک شما قبل از عمل، تمام ریسک‌ها را با شما در میان خواهد گذاشت تا شما با آگاهی کامل تصمیم بگیرید.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: بسته به روش و پیچیدگی عمل
- دوره بهبودی: چند هفته، متناسب با روش عمل
- بی‌حسی: بیهوشی عمومی
- بستری: بله، نیاز به بستری دارد
- هزینه: وابسته به نوع عمل، مرکز و پوشش بیمه؛ پیش از اقدام استعلام کنید
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- تب یا لرز، کاهش واضح ادرار یا بدحال‌شدن پس از عمل نیاز به رسیدگی فوری دارد.
- در صورتی که درد شما شدیدتر شد یا بهبود نیافت، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.
- اگر خونریزی غیرطبیعی داشتید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- داروها را خودسرانه قطع نکنید؛ به‌ویژه برنامه آسپرین و داروهای ضدانعقاد را با پزشک هماهنگ کنید.
- زمان مجاز مصرف غذا و مایعات را فقط طبق دستور تیم بیهوشی رعایت کنید.
- فعالیت سنگین را تا اجازه جراح کنار بگذارید؛ راه‌رفتن و بازگشت تدریجی به فعالیت را طبق برنامه تیم درمان شروع کنید.
- مراقبت زخم و زمان حمام‌کردن را طبق دستور تیم جراحی انجام دهید.
- در صورت بروز هرگونه علامت نگران‌کننده، سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر دچار تب، خونریزی شدید یا درد غیرقابل تحمل شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ جراحی کلیه فقط برای افراد مسن است.
✅ جراحی کلیه می‌تواند برای افراد در هر سنی که دچار مشکلات کلیوی هستند، انجام شود.
❌ این عمل خطرناک است و باید از آن پرهیز کرد.
✅ فایده و خطر عمل باید برای هر بیمار جدا سنجیده شود؛ مهارت جراح خطرها را حذف نمی‌کند.
❌ بعد از عمل نمی‌توانم فعالیت‌های روزمره‌ام را ادامه دهم.
✅ بسیاری از بیماران بعد از دوره بهبودی کوتاه، به زندگی عادی خود بازمی‌گردند.