آندوسکپی معده و روده (Esophagogastroduodenoscopy یا EGD) روشی تشخیصی است که به پزشک اجازه میدهد تا داخل مری، معده و بخش اول روده کوچک (اثنیعشر) را مشاهده کند. این پروسیجر با استفاده از یک لولهٔ انعطافپذیر مجهز به دوربین (آندوسکوپ) انجام میشود و برای تشخیص طیف وسیعی از مشکلات گوارشی کاربرد دارد.
چرا آندوسکپی معده و روده انجام میشود؟
پزشکان از آندوسکپی معده و روده برای بررسی علائم و تشخیص بیماریهایی مانند درد مزمن شکم، خونریزی گوارشی (که ممکن است با استفراغ خونی یا مدفوع تیره خود را نشان دهد)، زخم معده یا اثنیعشر، التهاب مری (ازوفاژیت)، کاهش وزن بیدلیل، و مشکلات بلع استفاده میکنند. همچنین این روش برای نمونهبرداری (بیوپسی) از بافتهای مشکوک، برداشتن پولیپها، یا درمان برخی از مشکلات مانند گشاد کردن نواحی تنگشدهٔ مری نیز به کار میرود.
آمادگیهای لازم قبل از آندوسکپی معده و روده
برای آندوسکوپی، زمان قطع غذا و مایعات را طبق دستور مرکز رعایت کنید؛ مدت ناشتایی غذای جامد و آب میتواند متفاوت باشد. پزشک ممکن است لازم بداند مصرف برخی داروها، بهویژه داروهای رقیقکنندهٔ خون، را چند روز قبل از آندوسکپی قطع کنید. حتماً پزشک خود را از هرگونه بیماری زمینهای، آلرژی دارویی، و داروهایی که مصرف میکنید، مطلع سازید. معمولاً برای راحتی بیمار، از آرامبخش یا بیهوشی سبک استفاده میشود.
روند انجام آندوسکپی معده و روده چگونه است؟
در طول آندوسکپی معده و روده، شما روی تخت دراز میکشید و معمولاً با دریافت آرامبخش، احساس راحتی خواهید داشت. پزشک یک محافظ دهانی در دهان شما قرار میدهد تا از گاز گرفتن آندوسکوپ جلوگیری شود. سپس آندوسکوپ به آرامی از طریق دهان، مری، معده و تا ابتدای رودهٔ کوچک هدایت میشود. پزشک تصاویر را روی مانیتور مشاهده کرده و در صورت نیاز نمونهبرداری انجام میدهد. این پروسیجر معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد.
بعد از آندوسکپی معده و روده چه انتظاری داشته باشیم؟
پس از اتمام آندوسکپی معده و روده، شما برای مدتی تحت نظر خواهید بود تا اثرات آرامبخش از بین برود. ممکن است احساس نفخ خفیف یا گلودرد داشته باشید که معمولاً زودگذر است. اگر آرامبخش دریافت کردهاید، تا ۲۴ ساعت رانندگی یا کارهای نیازمند دقت انجام ندهید؛ یک همراه مسئول شما را به خانه برساند و طی این مدت کنارتان بماند. پزشک نتایج اولیه را به شما خواهد گفت و در مورد زمان دریافت نتایج نهایی نمونهبرداری (در صورت انجام) توضیح خواهد داد.
خطرات و عوارض احتمالی آندوسکپی معده و روده
آندوسکپی معده و روده بهطور کلی یک روش ایمن محسوب میشود، اما مانند هر پروسیجر پزشکی دیگری، خطرات کمی دارد. عوارض نادر شامل خونریزی، عفونت، یا سوراخ شدن دیوارهٔ مری، معده یا روده است. درد شدید یا رو به افزایش شکم یا قفسهٔ سینه، تنگی نفس، استفراغ خونی یا استفراغ مداوم پس از آندوسکوپی نیاز به مراجعهٔ فوری به اورژانس دارد. تب یا لرز و مدفوع تیره یا قیری را هم فوراً به مرکز اطلاع دهید؛ خونریزی زیاد یا قطعنشدنی را در اورژانس بررسی کنید. هیچ نتیجهای بهطور قطعی تضمین نمیشود و هر پروسه پزشکی ممکن است با عوارض پیشبینی نشده همراه باشد.