جراحی کولکتومی برای برداشتن بخشی یا تمام کولون انجام میشود. این عمل میتواند به دلایل مختلفی از جمله بیماریهای التهابی روده، سرطان کولون یا انسداد روده ضروری باشد. اگر دچار مشکلات گوارشی هستید که به درمانهای دیگر پاسخ نمیدهند، ممکن است نیاز به این جراحی داشته باشید. با پیشرفت تکنولوژی، این جراحی معمولاً با موفقیت بالا انجام میشود و میتواند کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد.
این عمل چگونه انجام میشود؟
جراحی کولکتومی به دو روش باز و لاپاروسکوپی انجام میشود. در روش باز، جراح یک برش بزرگ در شکم ایجاد میکند تا به کولون دسترسی پیدا کند. در روش لاپاروسکوپی، چند برش کوچک ایجاد میشود و جراح با استفاده از دوربین و ابزارهای خاص، کولون را برمیدارد. این روش کمتر تهاجمی بوده و دوران بهبودی کوتاهتری دارد. بسته به علت جراحی، ممکن است بخشی از کولون یا تمام آن برداشته شود. پس از برداشتن کولون، انتهای روده به رکتوم یا یک استوما متصل میشود.
آمادگی قبل از عمل
قبل از جراحی کولکتومی، پزشک ممکن است از شما بخواهد که رژیم غذایی خاصی را رعایت کنید و مصرف برخی داروها را متوقف کنید. معمولاً یک روز قبل از عمل باید مایعات شفاف مصرف کنید و از خوردن غذاهای سنگین پرهیز کنید. همچنین ممکن است نیاز به مصرف ملینها داشته باشید تا رودهها کاملاً خالی شوند. انجام آزمایشهای خون و تصویربرداری نیز ممکن است بخشی از آمادگیهای قبل از عمل باشد.
دوره بهبودی و مراقبت بعد از عمل
پس از جراحی کولکتومی، بیمار معمولاً چند روز در بیمارستان بستری میشود. در این مدت، پزشکان وضعیت شما را به دقت تحت نظر خواهند داشت و ممکن است از شما بخواهند که به تدریج شروع به مصرف مایعات و سپس غذاهای جامد کنید. درد و ناراحتی در محل جراحی طبیعی است و با داروهای مسکن کنترل میشود. در هفتههای اول پس از ترخیص، باید از فعالیتهای سنگین خودداری کنید و به تدریج به فعالیتهای روزمره بازگردید.
عوارض و ریسکها
جراحی کولکتومی مانند هر عمل جراحی دیگری ممکن است با خطرات و عوارضی همراه باشد. عفونت، خونریزی، انسداد روده و نشت از محل اتصالات روده از جمله عوارض احتمالی هستند. با این حال، با توجه به تجربه و تخصص جراح و رعایت مراقبتهای پس از عمل، احتمال بروز این عوارض کاهش مییابد. مهم است که هرگونه علائم غیرعادی مانند تب، درد شدید یا تغییر در ترشحات زخم را به پزشک اطلاع دهید.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۲ تا ۴ ساعت
- دوره بهبودی: ۷ تا ۱۰ روز در بیمارستان، چند هفته تا چند ماه برای بهبودی کامل
- بیحسی: بیهوشی عمومی
- بستری: بله، بستری لازم است
- سطح هزینه: بالا
- میزان درد: متوسط
- میزان موفقیت: معمولاً بالا
هشدارهای مهم
- اگر بعد از عمل تب بالای ۳۸.۵ داشتید فوری به اورژانس مراجعه کنید
- هرگونه تغییر در ترشحات زخم را به پزشک اطلاع دهید
- در صورت بروز درد شدید یا خونریزی غیرعادی، به پزشک مراجعه کنید
نکات مهم برای بیمار
- دو هفته قبل از عمل آسپرین و ایبوپروفن مصرف نکنید
- پس از عمل به تدریج رژیم غذایی خود را از مایعات به غذاهای جامد تغییر دهید
- از فعالیتهای سنگین حداقل به مدت ۶ هفته پس از عمل خودداری کنید
- هر روز محل جراحی را بررسی کنید و در صورت وجود تغییرات غیرعادی به پزشک اطلاع دهید
- مطمئن شوید که داروهای تجویز شده را به موقع و به درستی مصرف میکنید
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر دچار درد شدید در شکم، تب بالا یا تغییرات غیرعادی در ترشحات زخم شدید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ جراحی کولکتومی همیشه به معنای داشتن استوما است
✅ در بسیاری از موارد، جراح میتواند اتصالات روده را به گونهای انجام دهد که نیازی به استوما نباشد.
❌ بعد از کولکتومی نمیتوان به زندگی عادی برگشت
✅ بسیاری از بیماران پس از بهبودی کامل به زندگی عادی خود بازمیگردند.
❌ جراحی کولکتومی فقط برای سرطان است
✅ این جراحی ممکن است برای درمان بیماریهای التهابی روده یا انسداد روده نیز انجام شود.