اختلال پرخوری افراطی (BED) با حملههای تکراری پرخوری، احساس از دستدادن کنترل و ناراحتی قابل توجه همراه است. برخلاف بولیمیا، استفراغ عمدی، مصرف ملین یا سایر رفتارهای جبرانی بهطور منظم پس از حمله وجود ندارد. این اختلال میتواند به مشکلات جدی جسمی و روانی منجر شود و نیاز به درمان مناسب دارد.
علائم و نشانهها
افراد مبتلا به اختلال ولع پرخوری عصبی معمولاً دورههای مکرر پرخوری را تجربه میکنند که در آنها مقدار زیادی غذا در مدت زمان کوتاهی مصرف میکنند. این دورهها اغلب با احساس از دست دادن کنترل همراه است. فرد ممکن است سریع غذا بخورد، بدون گرسنگی ادامه دهد یا تا حد ناراحتی پُر شود و بهدلیل شرم تنها غذا بخورد. اگر استفراغ، مصرف ملین یا ورزش جبرانی مکرر وجود دارد، احتمال بولیمیا یا شکل دیگری از اختلال خوردن باید بررسی شود. احساس شرم، گناه و اضطراب نیز از نشانههای رایج این اختلال است.
علل و عوامل خطر
علل دقیق اختلال ولع پرخوری عصبی ناشناخته است، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، روانشناختی و محیطی میتواند در بروز آن نقش داشته باشد. عوامل خطر شامل سابقه خانوادگی اختلالات خوردن، فشارهای اجتماعی برای لاغری، و مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب است.
روشهای تشخیص
تشخیص اختلال ولع پرخوری عصبی معمولاً توسط یک متخصص بهداشت روان از طریق مصاحبههای بالینی و بررسی سابقه پزشکی و روانشناختی فرد انجام میشود. در تشخیص، تکرار حملههای پرخوری همراه از دستدادن کنترل و ناراحتی، معمولاً دستکم هفتهای یک بار طی سه ماه، و نبود رفتار جبرانی منظم بررسی میشود. برای دریافت کمک لازم نیست منتظر رسیدن به این مدت یا تغییر وزن بمانید.
روشهای درمان
درمان بر کمک روانشناختیِ اختصاصی اختلال خوردن، مانند خودیاریِ هدایتشده و در صورت نیاز رواندرمانی، تمرکز دارد؛ دارو برای همه لازم نیست. درمان شناختی-رفتاری (CBT) به عنوان یکی از مؤثرترین روشهای درمانی شناخته میشود. اگر دارو لازم باشد، پزشک با توجه به شرایط فرد انتخاب میکند؛ دارو نباید تنها درمان باشد. هدف اولیه کنترل حملههای پرخوری و ایجاد الگوی منظم غذاخوردن است، نه رژیم سخت برای کاهش وزن.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: مزمن و نیازمند درمان طولانیمدت
- دوره بهبودی: متغیر، ممکن است ماهها تا سالها طول بکشد
- بستری: در موارد شدید نیاز به بستری دارد
- سطح هزینه: متوسط تا بالا بسته به نوع درمان
- میزان درد: ناراحتی روانی و گاهی درد یا ناراحتی شکمی؛ شدت در افراد متفاوت است.
هشدارهای مهم
- عوارض جسمی و روانی باید ارزیابی شوند. اختلال املاح بهویژه در استفراغ یا مصرف ملین اهمیت دارد؛ این رفتارها را پنهان نکنید و برای بررسی نوع اختلال و خطر آن کمک بگیرید.
- بدون درمان، این اختلال میتواند به افسردگی و اضطراب شدید منجر شود.
- شرم نباید مانع مراجعه شود؛ این اختلال نشانهٔ ضعف اراده نیست و درمان مؤثر برای آن وجود دارد.
نکات مهم برای بیمار
- به دنبال کمک حرفهای باشید و درمان را جدی بگیرید.
- از حمایت خانواده و دوستان بهرهمند شوید.
- تکنیکهای مدیریت استرس را بیاموزید.
- از رژیمهای غذایی سخت پرهیز کنید.
- بهبود تدریجی است، صبور باشید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
برای پرخوری همراه از دستدادن کنترل، از پزشک و روانشناس یا روانپزشک آشنا با اختلالات خوردن کمک بگیرید، در هر وزنی که هستید. غش، درد سینه، درد شدید شکم یا کمآبی شدید نیاز به ارزیابی فوری دارد. خطر آسیب به خود را نیز با فرد مورد اعتماد و خدمات فوری پزشکی مطرح کنید.
باورهای غلط رایج
❌ اختلال ولع پرخوری عصبی فقط در زنان رخ میدهد.
✅ این اختلال میتواند در هر جنسیتی رخ دهد.
❌ افراد مبتلا به این اختلال همیشه لاغر هستند.
✅ افراد با وزنهای مختلف ممکن است به این اختلال مبتلا شوند.
❌ این اختلال ناشی از ضعف اراده است.
✅ اختلال ولع پرخوری عصبی یک بیماری روانی پیچیده است که نیاز به درمان دارد.