افسردگی پس از زایمان یک تشخیص مستقل در میان انواع افسردگی است که در دوران پس از تولد نوزاد — و گاهی حتی از اواخر بارداری — شروع می‌شود. افت ناگهانی هورمون‌ها، بی‌خوابی‌های پیاپی و فشار مراقبت شبانه‌روزی از نوزاد، زمینه‌ساز آن هستند؛ یعنی این وضعیت نتیجهٔ کوتاهی یا بی‌مهری مادر نیست و با کمک گرفتن به‌موقع قابل مدیریت است.
علائم افسردگی پس از زایمان چیست؟
- غم و گریهٔ پایدار که بیش از دو هفته ادامه دارد
- بی‌علاقگی به کارهایی که قبلاً لذت‌بخش بودند
- احساس گناه یا بی‌کفایتی دربارهٔ مادر بودن
- اختلال خواب حتی وقتی نوزاد خواب است، یا خواب‌آلودگی مفرط
- اضطراب و نگرانی شدید دربارهٔ سلامت نوزاد
- دشواری در برقراری پیوند عاطفی با نوزاد
فرق آن با غم پس از زایمان (بی‌بی بلوز) چیست؟
بسیاری از مادران در همان روزهای اول دچار بی‌حوصلگی، بغض و نوسان خلق می‌شوند؛ این حالت شایع و گذراست و معمولاً ظرف حدود دو هفته بدون درمان فروکش می‌کند. اما اگر علائم بیش از دو هفته طول بکشد، شدیدتر شود یا توان رسیدگی به خود و نوزاد را بگیرد، دیگر «غم گذرا» نیست و باید ارزیابی شود. مرز این دو همیشه از بیرون روشن نیست؛ تشخیص با دکتر است.
برای افسردگی پس از زایمان به چه دکتری مراجعه کنیم؟
مرجع اصلی تشخیص و درمان، روانپزشک (متخصص اعصاب و روان) است که در صورت نیاز، درمان دارویی را هم مدیریت می‌کند؛ داروهای سازگار با شیردهی وجود دارند و انتخابشان فقط با اوست. برای جلسه‌های گفت‌وگو و رواندرمانی، روانشناس نقش مهمی دارد و بسیاری از موارد با همین جلسه‌ها بهبود می‌یابند. اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید، مطرح کردن موضوع با متخصص زنان و زایمان در ویزیت‌های پس از زایمان هم شروع خوبی است. گفت‌وگوها محرمانه است و می‌توانید از همین صفحه نوبت آنلاین بگیرید.
چه زمانی فوری کمک بگیریم؟
اگر فکر آسیب رساندن به خود یا نوزاد به ذهن می‌آید، یا علائمی مانند آشفتگی شدید، بدبینی غیرعادی یا شنیدن و دیدن چیزهایی که دیگران تجربه نمی‌کنند وجود دارد، این وضعیت اورژانس است؛ همان روز به روانپزشک یا اورژانس مراجعه کنید و مادر را تنها نگذارید. این موارد نادرند اما رسیدگی فوری می‌خواهند.