سرطانهای ریه و قفسه سینه گروهی از بیماریهای بدخیم هستند که از سلولهای ریه یا سایر ساختارهای درون قفسه سینه منشأ میگیرند. این سرطانها میتوانند از بافتهای مختلفی مانند سلولهای پوشاننده مجاری هوایی (برونشها)، کیسههای هوایی (آلوئولها) یا سایر بافتهای ریه و قفسه سینه مانند پلورا (پوشش خارجی ریه) یا مدیاستن (فضای بین دو ریه) شروع شوند و از جمله شایعترین و کشندهترین سرطانها در سراسر جهان محسوب میشوند.
انواع و طبقهبندی سرطانهای ریه و قفسه سینه
سرطانهای ریه عمدتاً به دو دستهٔ اصلی تقسیم میشوند: سرطان ریه سلول کوچک (SCLC) و سرطان ریه سلول غیرکوچک (NSCLC). SCLC که به آن سرطان سلول جوانه نیز گفته میشود، اغلب سریعتر رشد کرده و در زمان تشخیص معمولاً به سایر نقاط بدن گسترش یافته است. NSCLC شامل انواع مختلفی مانند آدنوکارسینوما، کارسینوم سلول سنگفرشی و کارسینوم سلول بزرگ است که رشد کندتری نسبت به SCLC دارند. سرطانهای قفسه سینه علاوه بر ریه، میتوانند شامل تومورهای مدیاستن، مزوتلیوما (سرطان پوشش ریه یا شکم) و تومورهای دیواره قفسه سینه نیز باشند که هر کدام ویژگیها، روشهای تشخیص و درمان خاص خود را دارند.
علائم و نشانههای هشداردهنده
علائم سرطانهای ریه و قفسه سینه اغلب در مراحل اولیه غایب هستند یا با بیماریهای خوشخیم اشتباه گرفته میشوند. با این حال، سرفههای مداوم که بهبود نمییابند، خلط خونی، تنگی نفس، درد قفسه سینه، کاهش وزن بیدلیل، خستگی مفرط، و عفونتهای مکرر ریوی (مانند ذاتالریه یا برونشیت) میتوانند نشانههای هشداردهنده باشند. در مورد سرطانهای سایر قسمتهای قفسه سینه، علائم ممکن است بسته به محل تومور متفاوت باشد، مانند درد در ناحیه قفسه سینه یا مشکلات بلع.
عوامل خطر و پیشگیری
مهمترین عامل خطر برای سرطانهای ریه، استعمال دخانیات (سیگار، پیپ، قلیان) است که مسئول بخش عمدهای از موارد این بیماری است. قرار گرفتن در معرض دود دست دوم سیگار، آلودگی هوا، گاز رادون، آزبست و سابقه خانوادگی سرطان ریه نیز از دیگر عوامل خطر محسوب میشوند. برای پیشگیری، ترک یا عدم شروع مصرف دخانیات، اجتناب از قرار گرفتن در معرض مواد سرطانزا در محیط کار و خانه، و در صورت امکان، انجام غربالگری منظم برای افراد در معرض خطر بالا توصیه میشود.
تشخیص و مراحل بیماری
تشخیص سرطانهای ریه و قفسه سینه معمولاً با ترکیبی از روشها صورت میگیرد. تصویربرداری مانند رادیوگرافی قفسه سینه، سیتی اسکن و پت اسکن برای شناسایی تومور و بررسی گسترش آن به کار میروند. برای تأیید تشخیص، نمونهبرداری (بیوپسی) از بافت مشکوک از طریق برونکوسکوپی، سوزن بیوپسی هدایتشده با تصویربرداری یا جراحی انجام میشود. مرحلهبندی (Staging) بیماری، که میزان گسترش سرطان را مشخص میکند، برای تعیین بهترین رویکرد درمانی حیاتی است.
گزینههای درمانی
درمان سرطانهای ریه و قفسه سینه به نوع، مرحله، وضعیت سلامتی عمومی بیمار و ترجیحات او بستگی دارد. گزینههای اصلی درمانی شامل جراحی (برای برداشتن تومور)، شیمیدرمانی (استفاده از داروها برای از بین بردن سلولهای سرطانی)، پرتودرمانی (استفاده از اشعه برای کشتن سلولهای سرطانی)، درمانهای هدفمند (داروهایی که مسیرهای خاصی در سلولهای سرطانی را هدف قرار میدهند) و ایمونوتراپی (تقویت سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با سرطان) است. اغلب، ترکیبی از این روشها برای دستیابی به بهترین نتیجه درمانی به کار گرفته میشود.