پاپیلومای دهانی یا زگیل دهان یک نوع زگیل است که در دهان و نواحی اطراف آن ظاهر میشود. این زگیلها معمولاً به دلیل عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به وجود میآیند. اگرچه اغلب بیضرر هستند، اما ممکن است در برخی موارد باعث ناراحتی یا مشکلات ظاهری شوند. معاینه پزشک به تأیید تشخیص کمک میکند و در صورت نیاز، برداشت ضایعه میتواند ناراحتی آن را برطرف کند.
علائم و نشانهها
پاپیلومای دهانی معمولاً به صورت زگیلهای کوچک و نرم در دهان یا نواحی اطراف آن ظاهر میشود. این زگیلها ممکن است به رنگ سفید یا صورتی باشند و به صورت تکی یا گروهی ظاهر شوند. اغلب بدون درد هستند، اما در برخی موارد ممکن است باعث ناراحتی یا تحریک شوند. اگر زگیلها در ناحیهای باشند که با غذا یا دندانها تماس دارند، ممکن است باعث ایجاد زخم یا خونریزی شوند.
علل و عوامل خطر
پاپیلومای دهانی به دلیل عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به وجود میآید. این ویروس از طریق تماس مستقیم با پوست یا مخاط آلوده منتقل میشود. عوامل خطر شامل داشتن سیستم ایمنی ضعیف، سیگار کشیدن و داشتن روابط جنسی محافظتنشده است. همچنین، افرادی که به طور مکرر در معرض ویروس HPV هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این زگیلها قرار دارند.
روشهای تشخیص
تشخیص پاپیلومای دهانی معمولاً با معاینه بالینی توسط پزشک یا دندانپزشک انجام میشود. در برخی موارد، نمونهبرداری از زگیل برای بررسی دقیقتر و تأیید تشخیص ممکن است ضروری باشد. آزمایش خون روش تشخیص معمول پاپیلومای دهان نیست؛ تشخیص بر معاینه و در صورت نیاز بررسی بافتی استوار است. تست تأییدشدهای برای غربالگری HPV دهان و گلو وجود ندارد.
روشهای درمان
درمان پاپیلومای دهانی بستگی به اندازه و محل زگیل دارد. پاپیلومای دهانی تأییدشده و بدون علامت ممکن است فقط تحت نظر بماند؛ نباید ناپدیدشدن خودبهخود آن را قطعی دانست. اما در صورت ایجاد ناراحتی یا مشکلات ظاهری، پزشک ممکن است روشهایی مانند جراحی، لیزر یا کرایوتراپی (انجماد ضایعه) را پیشنهاد کند. در صورت برداشت ضایعه، پیگیری طبق نظر پزشک انجام میشود؛ درمان ثابتشدهای برای حذف خود ویروس وجود ندارد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: متغیر، بستگی به روش درمانی دارد
- دوره بهبودی: ۱ تا ۲ هفته
- بیحسی: در صورت جراحی، بیحسی موضعی
- بستری: معمولاً نیاز نیست
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: کم
هشدارهای مهم
- اگر زگیلها باعث خونریزی یا زخم شدند، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت بروز هرگونه تغییر در اندازه یا رنگ زگیلها، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- از تماس مستقیم با زگیلها و انتقال ویروس به دیگران خودداری کنید.
نکات مهم برای بیمار
- از مصرف سیگار برای حفظ سلامت دهان پرهیز کنید؛ ترک سیگار بهتنهایی مانع انتقال HPV نیست.
- مراقبت دهان، بهویژه پس از برداشت ضایعه، را طبق دستور پزشک انجام دهید؛ شستشو جای تشخیص و درمان را نمیگیرد.
- از مصرف غذاهای تند و داغ که ممکن است زگیلها را تحریک کنند، پرهیز کنید.
- ویتامین یا مکمل را برای درمان پاپیلوما خودسرانه افزایش ندهید؛ درباره نیاز به مکمل با پزشک مشورت کنید.
- در صورت بروز هرگونه تغییر در زگیلها، به سرعت به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر زگیلها باعث درد، خونریزی یا زخم شدند، یا اگر تغییرات غیرعادی در اندازه یا رنگ آنها مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ هر برجستگی شبیه زگیل در دهان قطعاً پاپیلومای بیخطر است.
✅ پاپیلومای دهانی تأییدشده معمولاً خوشخیم است، اما ضایعه جدید یا در حال تغییر باید بررسی شود تا با بیماری دیگری اشتباه نشود.
❌ پاپیلومای دهانی فقط در بزرگسالان رخ میدهد.
✅ این زگیلها میتوانند در هر سنی رخ دهند، حتی در کودکان.
❌ پاپیلومای دهانی همیشه به خودی خود از بین میرود.
✅ در برخی موارد نیاز به درمان پزشکی دارند، به ویژه اگر باعث ناراحتی یا مشکلات ظاهری شوند.