کاهش مایع آمنیوتیک چیست؟
در دوران بارداری، جنین درون کیسه‌ای پر از مایع به نام مایع آمنیوتیک قرار دارد. این مایع از جنین محافظت میکند، به او اجازهٔ حرکت می‌دهد و در رشدِ ریه‌ها و اندام‌ها نقش دارد. «کاهش مایع آمنیوتیک» یا الیگوهیدرآمنیوس یعنی مقدارِ این مایع کمتر از حدِ معمول برای آن هفتهٔ بارداری باشد. این وضعیت معمولاً در سونوگرافی و با اندازه‌گیریِ شاخصِ مایع آمنیوتیک یا عمقِ بزرگ‌ترین جیبِ مایع سنجیده میشود. مقدارِ مایع در طولِ بارداری تغییر میکند، بنابراین تفسیرِ نتیجه به سنِ بارداری بستگی دارد و برعهدهٔ پزشک است.
علت‌ها و نشانه‌ها
کاهش مایع آمنیوتیک می‌تواند علت‌های گوناگونی داشته باشد؛ از جمله پاره‌شدن یا نشتِ کیسهٔ آب، عملکردِ ضعیفِ جفت، گذشتن از موعدِ زایمان، برخی مشکلاتِ کلیه و مجاری ادراریِ جنین، و گاهی بیماری‌های زمینه‌ایِ مادر. گاهی هم علتِ مشخصی یافت نمی‌شود.
این وضعیت اغلب نشانهٔ محسوسی ندارد و در سونوگرافیِ معمولِ بارداری دیده میشود. با این حال، کاهشِ حرکاتِ جنین، احساسِ خروجِ مایع از واژن، یا کوچکتر بودنِ شکم نسبت به سنِ بارداری می‌توانند نشانههایی باشند که مراجعه را لازم می‌کنند. تشخیصِ علت و شدت تنها با بررسیِ دکتر ممکن است.
چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنیم؟
اگر متوجهِ کاهشِ حرکاتِ جنین یا خروجِ ناگهانی یا تدریجیِ مایع از واژن شدید، فوراً با ماما یا بخش زایمان تماس بگیرید و برای بررسی اقدام کنید؛ منتظر نوبت بعدی یا روز بعد نمانید. همچنین اگر در سونوگرافی کاهشِ مایع گزارش شده باشد، پیگیریِ منظم اهمیت دارد. مراقبتهای دوره‌ایِ بارداری، مناسب‌ترین فرصت برای تشخیصِ به‌موقعِ این وضعیت است؛ پس نوبت‌های معاینه را جدی بگیرید.
برای کاهش مایع آمنیوتیک به چه دکتری مراجعه کنیم؟
مرجعِ اصلیِ بررسی و پیگیریِ کاهش مایع آمنیوتیک، دکترِ زنان و زایمان است:
- متخصص زنان و زایمان: دکترِ خط اول برای معاینه، درخواستِ سونوگرافی و مدیریتِ بارداری در بیشترِ موارد.
- فلوشیپ طب مادر و جنین (پریناتولوژی): برای بارداریهای پرخطر، کاهشِ شدیدِ مایع، یا وقتی نگرانی از سلامتِ جنین وجود دارد؛ این فوق‌تخصص روی مراقبت از مادر و جنین در شرایطِ پیچیده تمرکز دارد.
در همین صفحه می‌توانید فهرستِ دکترهای مرتبط را ببینید و به‌صورت اینترنتی نوبت بگیرید.
در ویزیت و پیگیری چه انتظاری داشته باشیم؟
دکتر معمولاً دربارهٔ سنِ بارداری، حرکاتِ جنین، سابقهٔ نشتِ مایع و بیماری‌های زمینه‌ای سؤال میکند و برای سنجشِ دقیق‌ترِ مایع و سلامتِ جنین، سونوگرافی و گاهی آزمایش یا نوارِ قلبِ جنین درخواست می‌دهد. بسته به علت و سنِ بارداری، برنامهٔ پیگیری می‌تواند از کنترلِ منظم و توصیه به نوشیدنِ مایعاتِ کافی تا بستری و تصمیم دربارهٔ زمانِ زایمان متفاوت باشد. برنامهٔ درمانیِ واحدی برای همه وجود ندارد و تصمیم‌گیری دربارهٔ ادامهٔ بارداری همیشه برعهدهٔ پزشک است.