هموروئید (بواسیر) بزرگشدن و متورمشدن سیاهرگهای ناحیهٔ مقعد و انتهای رودهٔ بزرگ است. این مشکل بسیار شایع است و بیشتر افراد در طول زندگی درجاتی از آن را تجربه میکنند؛ به همین دلیل نه چیز نادری است و نه جای خجالت — ولی چون علائم آن با بیماریهای جدیتر مانند شقاق، فیستول و حتی سرطان روده مشترک است، معاینه توسط پزشک اهمیت دارد.
انواع هموروئید: هموروئید داخلی بالاتر از خط دندانهای قرار دارد، معمولاً درد ندارد و بیشتر با خونریزی روشن هنگام اجابت مزاج خود را نشان میدهد. هموروئید خارجی زیر پوست اطراف مقعد است و میتواند دردناک، متورم و گاهی همراه لختهٔ خون (هموروئید ترومبوزه) باشد که درد ناگهانی و شدید ایجاد میکند.
علائم شایع: خونریزی روشن هنگام دفع، خارش و سوزش، احساس توده یا برجستگی در ناحیهٔ مقعد، درد هنگام نشستن یا اجابت مزاج، و ترشح و رطوبت ناحیه.
چه چیزی آن را بدتر میکند: یبوست و زور زدن طولانی، نشستن طولانی بهویژه روی توالت، کمتحرکی، رژیم کمفیبر، بارداری و زایمان، و بلندکردن مکرر اجسام سنگین.
روشهای درمان از ساده به پیشرفته:
- اصلاح سبک زندگی: افزایش فیبر و مایعات، پرهیز از زور زدن، کوتاهکردن زمان نشستن روی توالت، لگن آب گرم (سیتز باث)؛
- داروهای موضعی و خوراکی طبق تجویز پزشک برای کاهش التهاب و تنظیم اجابت مزاج؛
- روشهای سرپایی: بستن با نوار لاستیکی (باند هموروئید)، اسکلروتراپی، انعقاد با مادون قرمز — بدون بیهوشی عمومی و با دورهٔ نقاهت کوتاه؛
- جراحی: هموروئیدکتومی یا روشهای لیزری، برای درجات پیشرفته یا وقتی روشهای دیگر پاسخ ندادهاند.
چه زمانی حتماً به پزشک مراجعه کنید: خونریزی تکرارشونده یا زیاد، درد شدید و ناگهانی، تغییر در الگوی اجابت مزاج، کاهش وزن بیدلیل، یا سن بالای ۴۵ سال با خونریزی تازه — در این موارد پزشک باید علتهای دیگر را رد کند.
چه پزشکی؟ ارزیابی و درمان هموروئید بر عهدهٔ متخصص جراحی عمومی است و در موارد پیچیدهتر فلوشیپ جراحی روده بزرگ (کولورکتال) درمان تخصصیتری ارائه میدهد. در این صفحه میتوانید پزشکان این حوزه را در شهر خود ببینید و نوبت اینترنتی بگیرید.