سیاتیک به دردی گفته می‌شود که در مسیر عصب سیاتیک — بزرگ‌ترین عصب بدن — ایجاد می‌شود و معمولاً از کمر شروع شده، به باسن و پشت پا تیر می‌کشد. شایع‌ترین علت آن فشار روی ریشه‌های عصبی در ناحیهٔ کمر است؛ از جمله فتق دیسک کمر و تنگی کانال نخاعی. عواملی مانند نشستن طولانی، بلند کردن نادرست اجسام سنگین و افزایش سن می‌توانند زمینه‌ساز آن باشند.
علامت اصلی سیاتیک درد تیرکشنده از کمر به پا است که معمولاً یک طرف بدن را درگیر می‌کند. علائم دیگر می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- گزگز یا مورمور شدن در باسن، ران یا ساق پا
- بی‌حسی در قسمت‌هایی از پا
- تشدید درد هنگام نشستن طولانی، سرفه یا عطسه
- احساس ضعف در پای درگیر
علائم هشدار: برخی نشانه‌ها نیاز به بررسی فوری دارند. ضعف پیشروندهٔ پا (مانند افتادن مچ پا یا ناتوانی در راه رفتن) و به‌ویژه اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع همراه با بی‌حسی ناحیهٔ نشیمنگاه، یک وضعیت اورژانسی است و باید بدون تأخیر به مرکز درمانی مراجعه شود.
تشخیص سیاتیک با شرح حال و معاینهٔ بالینی آغاز می‌شود؛ پزشک قدرت عضلات، حس و رفلکس‌های پا را بررسی می‌کند. در صورت نیاز — مثلاً وقتی درد طولانی شده یا علائم عصبی وجود دارد — از تصویربرداری مانند MRI برای بررسی دیسک و کانال نخاعی استفاده می‌شود. اینکه چه بررسی‌ای لازم است، با معاینهٔ پزشک مشخص می‌شود.
درمان معمولاً از روش‌های غیرجراحی شروع می‌شود: داروهای کنترل درد و التهاب زیر نظر پزشک، فیزیوتراپی و ورزش‌های اصلاحی، و در برخی موارد تزریق در فضای اطراف ریشهٔ عصبی. جراحی تنها برای موارد خاص در نظر گرفته می‌شود؛ مانند وجود علائم هشدار یا دردی که با درمان‌های دیگر کنترل نشده است. انتخاب روش مناسب به علت درد و شرایط هر بیمار بستگی دارد و باید با معاینهٔ پزشک تعیین شود.
چه پزشکی را ببینم؟ برای بررسی درد سیاتیکی می‌توانید به متخصص ارتوپدی یا متخصص نورولوژی (مغز و اعصاب) مراجعه کنید. اگر پزشک احتمال نیاز به جراحی بدهد، فلوشیپ جراحی ستون فقرات مرجع ارزیابی و تصمیم‌گیری است.
در این صفحه می‌توانید پزشکان مرتبط با سیاتیک — ارتوپدی، نورولوژی و فلوشیپ جراحی ستون فقرات — در شهر خود را ببینید و نوبت اینترنتی رزرو کنید.