عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی به طیف وسیعی از عفونتها در اندامهای تولیدمثلی زنان، از جمله رحم، لولههای فالوپ، تخمدانها و ناحیهٔ لگن گفته میشود. این عفونتها میتوانند ناشی از عوامل مختلفی باشند و در صورت عدم درمان بهموقع، عوارض جدی برای سلامت باروری و عمومی فرد ایجاد کنند.
علائم شایع عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی
شایعترین علائم عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی شامل درد در ناحیهٔ زیر شکم و لگن، تب، ترشحات غیرطبیعی واژن با بوی نامطبوع، درد هنگام رابطهٔ جنسی (دیسپارونی)، خونریزی نامنظم بین قاعدگیها، و گاهی درد هنگام ادرار کردن است. شدت علائم میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و برخی افراد ممکن است علائم بسیار کمی داشته باشند یا اصلاً علائمی نداشته باشند که تشخیص را دشوارتر میکند.
علل و عوامل خطر عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی
عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی اغلب در اثر ورود باکتریها از واژن به اندامهای تناسلی بالایی ایجاد میشوند. بیماریهای آمیزشی (STIs) مانند کلامیدیا و سوزاک از علل شایع هستند. سایر عوامل خطر شامل داشتن شرکای جنسی متعدد، سابقهٔ عفونت لگنی، افزایش اندک خطر در سه هفتهٔ نخست پس از گذاشتن دستگاه داخل رحمی (IUD)، و انجام برخی روشهای پزشکی مانند سقط جنین یا زایمان است. عفونت میتواند از طریق مسیرهای مختلفی گسترش یابد.
تشخیص عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی
تشخیص عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی معمولاً با معاینهٔ لگن، بررسی علائم بیمار، و آزمایشهای تشخیصی انجام میشود. این آزمایشها ممکن است شامل نمونهگیری از واژن یا دهانهٔ رحم برای بررسی عفونتهایی مانند کلامیدیا و سوزاک، آزمایش خون برای بررسی نشانههای التهاب و عفونت، و در برخی موارد سونوگرافی یا لاپاراسکوپی برای ارزیابی شدت و گستردگی عفونت باشد.
درمان و پیشگیری از عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی
درمان عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی معمولاً شامل مصرف آنتیبیوتیکها برای از بین بردن باکتری عامل عفونت است. مدت زمان درمان و نوع آنتیبیوتیک به شدت عفونت و عامل ایجادکننده بستگی دارد. در عفونت لگنی (PID)، شریک جنسی نیز باید برای بررسی و درمان عفونتهای آمیزشی ارزیابی شود. تا پایان درمان، برطرفشدن علائم و درمان شریک جنسی، رابطهٔ جنسی نداشته باشید. دورهٔ دارو را با بهترشدن علائم خودسرانه کوتاه نکنید. پیشگیری شامل استفادهٔ مداوم از کاندوم در روابط جنسی، کاهش تعداد شرکای جنسی، و انجام معاینات منظم پزشکی است.
چه زمانی مراجعه کنیم؟
درد لگن یا ترشح غیرمعمول نیاز به ارزیابی زودهنگام دارد. درد شدید، احتمال بارداری، تب بالا یا استفراغ نیازمند رسیدگی فوری است؛ همهٔ دردهای لگنی عفونت نیستند. اگر تا سه روز پس از شروع درمان بهتر نشدهاید یا زودتر بدتر شدید، دوباره با پزشک تماس بگیرید. آییودی را خودسرانه خارج نکنید؛ در بسیاری از موارد میتوان درمان را با باقیماندن آن و پیگیری نزدیک انجام داد.
عوارض احتمالی عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی
در صورت عدم درمان بهموقع، عفونتهای لگن و دستگاه تناسلی میتوانند منجر به عوارض جدی شوند. این عوارض شامل ناباروری (به دلیل آسیب به لولههای فالوپ)، بارداری خارج رحمی (اکتوپیک)، درد مزمن لگن، و آبسهٔ لگنی است. این عوارض میتوانند تأثیرات طولانیمدت و گاهی غیرقابل جبرانی بر سلامت باروری و کیفیت زندگی فرد داشته باشند.