عفونت و آبسه دندانی اطفال، تجمع چرک ناشی از عفونت باکتریایی در ریشه یا اطراف دندان کودک است. این وضعیت، که اغلب با درد و ورم همراه است، نیازمند توجه فوری دندانپزشکی است؛ چرا که میتواند به دندانهای دائمی آسیب زده و منجر به مشکلات جدیتری برای سلامت عمومی کودک شود.
علائم هشداردهنده آبسه دندان در کودکان چیست؟
والدین باید نسبت به علائمی چون درد مداوم و ضرباندار دندان، حساسیت به گرما و سرما، ورم در ناحیه صورت، گونه یا لثه هوشیار باشند. گاهی یک جوش کوچک چرکی (که در اصطلاح پزشکی فیستول یا sinus tract نامیده میشود) روی لثه نزدیک دندان عفونی دیده میشود. تب، بیقراری، بوی بد دهان و احساس طعم ناخوشایند نیز از دیگر نشانههای عفونت و آبسه دندانی اطفال هستند که مراجعه فوری به دندانپزشک را ضروری میسازند.
چرا دندان شیری کودک آبسه میکند؟ ریشهیابی مشکل
علت اصلی عفونت و آبسه دندانی اطفال، پوسیدگیهای عمیق و درماننشده است. باکتریها از طریق حفرهٔ پوسیدگی به بخش داخلی و زندهٔ دندان یعنی پالپ (Pulp) نفوذ کرده و آن را عفونی میکنند. این عفونت سپس به نوک ریشه گسترش یافته و باعث تشکیل کیسهای پر از چرک (آبسه) در استخوان فک میشود. ضربه به دندان (تروما) و شکستگی آن نیز میتواند راهی برای ورود باکتریها و ایجاد آبسه فراهم کند.
روند تشخیص و درمان در مطب دندانپزشکی
دندانپزشک اطفال با معاینهٔ چشمی، بررسی ورم و لمس ناحیه، به وجود آبسه شک میکند. برای تأیید تشخیص و ارزیابی وسعت عفونت، معمولاً از رادیوگرافی دندان (عکس پریاپیکال) استفاده میشود. درمان به شدت عفونت و وضعیت دندان بستگی دارد و شامل باز کردن دندان برای تخلیه چرک، درمان ریشهٔ دندان شیری (پالپوتومی یا پالپکتومی) یا در موارد شدید، کشیدن دندان عفونی است. تجویز آنتیبیوتیک نیز بخش مهمی از روند درمان برای کنترل عفونت است.
خطرات نادیده گرفتن آبسه دندان کودک
آبسه دندان یک عفونت جدی است و هرگز نباید آن را نادیده گرفت. در صورت عدم درمان، عفونت میتواند به استخوان فک، صورت و گردن گسترش یابد. در موارد نادر اما بسیار خطرناک، این عفونت ممکن است وارد جریان خون شده و به یک وضعیت تهدیدکنندهٔ حیات به نام سپسیس (Sepsis) منجر شود. علاوه بر این، عفونت دندان شیری میتواند به جوانهٔ دندان دائمی که در زیر آن در حال رشد است، آسیب دائمی وارد کند.
پیشگیری: چگونه از آبسه دندان در کودکان جلوگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری از عفونت و آبسه دندانی اطفال، رعایت بهداشت دهان و دندان است. مسواک زدن منظم با خمیردندان حاوی فلوراید، استفاده از نخ دندان به محض نزدیک شدن دندانها به هم، محدود کردن مصرف مواد قندی و نوشیدنیهای شیرین، و مهمتر از همه، مراجعات دورهای منظم (هر شش ماه) به دندانپزشک اطفال، به تشخیص و درمان پوسیدگیها در مراحل اولیه کمک کرده و شانس بروز آبسه را به شدت کاهش میدهد.