بیماری دست، پا و دهان یک عفونت ویروسی است که با ویروس‌هایی از خانوادهٔ انتروویروس (مانند کوکساکی) ایجاد می‌شود. این بیماری بیشتر در کودکان دیده می‌شود و از راه تماس با ترشحات دهان، مایع تاول‌ها و سطوح آلوده منتقل می‌گردد؛ به همین دلیل در مهدکودک‌ها و خانواده‌ها به‌راحتی پخش می‌شود. در بیشتر کودکان بیماری خفیف است و بدون درمان اختصاصی، ظرف حدود یک هفته بهبود می‌یابد؛ اما شناخت نشانه‌ها و علائم خطر به مراقبت درست کمک می‌کند.
نشانه‌های بیماری دست، پا و دهان
نشانه‌ها معمولاً چند روز پس از تماس با ویروس ظاهر می‌شوند و شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- تب و بی‌حالی در روزهای نخست
- زخم‌های کوچک و دردناک در دهان و گلو که خوردن را سخت می‌کند
- دانه یا تاول‌های ریز روی کف دست‌ها و کف پاها و گاهی اطراف باسن
- بی‌اشتهایی و در کودکان کوچک، آب‌ریزش بیشتر دهان
- بی‌قراری و کاهش تمایل به مایعات به دلیل درد دهان
مراقبت در خانه و آنچه کمک می‌کند
چون بیماری ویروسی است، درمان بیشتر بر کاهش ناراحتی و پیشگیری از کم‌آبی متمرکز است. رساندن مایعات کافی، دادن غذاهای نرم و خنک و پرهیز از غذاهای تند و اسیدی که به زخم دهان فشار می‌آورد کمک‌کننده است. برای کنترل تب و درد فقط با تجویز دکتر دارو بدهید و از داروهای خودسرانه پرهیز کنید. شست‌وشوی مرتب دست‌ها و جداکردن وسایل شخصی کودک به کاهش انتقال به دیگران کمک می‌کند.
علائم خطر؛ چه زمانی فوری مراجعه کنیم؟
در صورت دیدن هر یک از این نشانه‌ها مراجعه را به تعویق نیندازید:
- نشانه‌های کم‌آبی مانند ادرار بسیار کم، خشکی دهان و گریهٔ بدون اشک
- نخوردن مایعات به دلیل درد شدید دهان
- تب بالا یا تبی که چند روز ادامه می‌یابد
- بی‌حالی شدید، خواب‌آلودگی غیرعادی یا تشنج
- در کودکان بسیار کم‌سن یا بیماری که خفیف پیش نمی‌رود
برای بیماری دست، پا و دهان به چه دکتری مراجعه کنیم؟
مرجع اصلی برای کودکان متخصص کودکان است که بیماری را از سایر بثورات و عفونت‌ها جدا می‌کند و مراقبت لازم را راهنمایی می‌کند. اگر بزرگسالی درگیر شود، متخصص بیماریهای داخلی و متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری بررسی و درمان را انجام می‌دهند. در موارد مشکوک یا همراه با علائم خطر، مراجعهٔ به‌موقع اهمیت دارد و تشخیص با پزشک است. از فهرست همین صفحه می‌توانید نوبت ویزیت بگیرید.