عفونت مزمن یا حاد گوش میانی یکی از مشکلات شایع در کودکان و بزرگسالان است که میتواند باعث درد و ناراحتی شود. این عفونت زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها یا ویروس‌ها به گوش میانی حمله می‌کنند و باعث التهاب و عفونت میشوند. اگر این مشکل به‌موقع درمان نشود، ممکن است به مشکلات شنوایی و حتی عوارض جدی‌تری منجر شود. اما نگران نباشید، با مراجعه به پزشک و درمان مناسب، می‌توانید بهبودی کامل پیدا کنید.
علائم و نشانه‌ها
علائم عفونت گوش میانی ممکن است شامل درد گوش، تب، کاهش شنوایی، ترشح مایع از گوش و احساس فشار یا پری در گوش باشد. در کودکان، این علائم ممکن است با گریه‌های بی‌وقفه، کشیدن گوش و بی‌قراری همراه باشد. در موارد حاد، ممکن است تب بالا و ترشحات چرکی نیز مشاهده شود. اگر این علائم بیش از چند روز ادامه پیدا کنند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
علل و عوامل خطر
عفونت گوش میانی معمولاً به دلیل عفونتهای ویروسی یا باکتریایی رخ می‌دهد. عواملی مانند سرماخوردگی، آلرژی‌ها، سینوزیت و عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی می‌توانند خطر ابتلا به این عفونت را افزایش دهند. کودکان به دلیل سیستم ایمنی ضعیف‌تر و ساختار گوش متفاوت، بیشتر در معرض این عفونت قرار دارند. همچنین، قرار گرفتن در معرض دود سیگار و حضور در محیط‌های شلوغ مانند مهدکودک‌ها نیز میتواند خطر را افزایش دهد.
روش‌های تشخیص
پزشک معمولاً با استفاده از اتوسکوپ، گوش بیمار را بررسی می‌کند تا علائم التهاب و عفونت را مشاهده کند. در برخی موارد، ممکن است نیاز به آزمایش‌های بیشتر مانند شنوایی‌سنجی یا تصویربرداری از گوش باشد. اگر عفونت مزمن یا شدید باشد، پزشک ممکن است نمونه‌گیری از مایع گوش برای تعیین نوع باکتری یا ویروس انجام دهد.
روش‌های درمان
درمان عفونت گوش میانی بسته به شدت و نوع عفونت متفاوت است. در موارد خفیف، ممکن است پزشک تنها توصیه به استراحت و مصرف مسکن‌ها کند. پزشک در صورت نیاز آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند؛ داروی ضدویروسی درمان معمول عفونت گوش میانی نیست. در موارد مزمن، متخصص باید علت ترشح یا کاهش شنوایی، از جمله پارگی پرده گوش یا کلستئاتوم، را بررسی کند؛ نوع جراحی به علت بستگی دارد. در بعضی موارد عفونتهای تکراری یا مایع ماندگار پشت پرده گوش، لوله تهویه ممکن است پیشنهاد شود. درمان به موقع و کامل میتواند از عوارض جدی‌تر جلوگیری کند.
اطلاعات سریع
- دوره بهبودی: در موارد حاد معمولاً چند روز تا حدود یک هفته؛ بیماری مزمن به درمان و پیگیری طولانی‌تر نیاز دارد
- بستری: معمولاً نیاز به بستری نیست
- هزینه درمان: بسته به بررسی‌ها، درمان و بیمه متفاوت است
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از درمان علائم بهبود نیافت یا بدتر شد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت ترشح یا خونریزی از گوش، کاهش شنوایی تازه یا تورم اطراف گوش، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- تب همراه بدحالی یا لرز نیاز به بررسی سریع پزشک دارد؛ در شیرخوار زیر سه ماه، تب ۳۸ درجه یا بیشتر باید فوراً بررسی شود. دشواری تنفس یا سخت بیدار شدن نیازمند اورژانس است.
نکات مهم برای بیمار
- برای شیرخوار، وضعیت خواب را برای گوش‌درد تغییر ندهید؛ او را به پشت روی سطح صاف و سفت و بدون بالش بخوابانید و تشک را شیب‌دار نکنید.
- از قرار گرفتن در معرض دود سیگار خودداری کنید، زیرا میتواند علائم را تشدید کند.
- مایعات کافی و متناسب با سن مصرف کنید؛ نوشیدنی گرم درمان التهاب گوش میانی نیست.
- از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها پرهیز کنید و فقط داروهای تجویز شده توسط پزشک را مصرف کنید.
- در صورت بروز علائم جدید یا تشدید علائم، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد گوش شدید، تب بالا یا ترشحات چرکی از گوش دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر علائم بیش از چند روز ادامه داشت، نیاز به بررسی پزشکی است.
باورهای غلط رایج
❌ عفونت گوش میانی فقط در کودکان رخ می‌دهد.
✅ عفونت گوش میانی میتواند در هر سنی رخ دهد، اما کودکان بیشتر در معرض آن هستند.
❌ آنتی‌بیوتیک همیشه لازم است.
✅ در بسیاری از موارد حاد و خفیف، عفونت گوش میانی بدون آنتی‌بیوتیک بهبود می‌یابد؛ ترشح یا مشکل شنوایی ماندگار نیاز به بررسی دارد.
❌ عفونت گوش میانی همیشه با تب همراه است.
✅ تب ممکن است یکی از علائم باشد، اما همیشه وجود ندارد.