جراحی شبکیه چشم (ویترکتومی) یک عمل تخصصی برای درمان مشکلات بخش خلفی چشم است. در این جراحی، جراح چشم‌پزشک، مایع ژله‌ای شفاف داخل چشم به نام «زجاجیه» را برمی‌دارد تا به شبکیه دسترسی پیدا کرده و بیماری‌هایی مانند پارگی شبکیه، خونریزی داخلی یا سوراخ ماکولا را ترمیم کند. این عمل به بهبود یا حفظ بینایی کمک می‌کند.
چه کسانی به جراحی ویترکتومی نیاز دارند؟
این جراحی برای طیف وسیعی از بیماریهای شبکیه و زجاجیه تجویز میشود. شایع‌ترین دلایل شامل جداشدگی یا پارگی شبکیه، خونریزی داخل چشم (خونریزی زجاجیه) به دلیل دیابت یا دلایل دیگر، سوراخ لکه زرد (ماکولا)، وجود بافت جوشگاهی (اسکار) روی سطح شبکیه (غشای اپی‌رتینال) و برخی عفونت‌های شدید داخل چشمی است. چشم‌پزشک پس از معاینهٔ دقیق و بررسی‌های تکمیلی، لزوم انجام این جراحی را برای بیمار تشخیص می‌دهد.
از مشاوره تا اتاق عمل: مراحل آمادگی برای ویترکتومی
روند درمانی شما با یک معاینهٔ کامل چشم‌پزشکی شروع میشود. ممکن است پزشک آزمایش‌هایی مانند سونوگرافی چشم یا تصویربرداری OCT را برای ارزیابی دقیقتر درخواست کند. قبل از عمل، دستورالعمل‌های لازم دربارهٔ قطع یا ادامهٔ مصرف داروها و ناشتا بودن به شما داده میشود. حتماً برای روز عمل، یک همراه داشته باشید تا شما را به خانه بازگرداند، زیرا پس از جراحی قادر به رانندگی نخواهید بود.
نگاهی به داخل اتاق عمل: روند جراحی ویترکتومی
جراحی ویترکتومی معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود، اما در موارد خاص ممکن است به بیهوشی عمومی نیاز باشد. جراح از طریق چند برش بسیار کوچک (حدود نیم میلی‌متر) روی سفیدی چشم، ابزارهای ظریف خود را وارد می‌کند. ابتدا ژل زجاجیه تخلیه شده و سپس اقدامات لازم روی شبکیه مانند لیزر، ترمیم پارگی یا برداشتن غشا انجام میشود. در پایان، فضای چشم با مایع، گاز یا روغن سیلیکون پر میشود تا شبکیه را در جای خود نگه دارد.
دوران نقاهت: مراقبتهای کلیدی پس از جراحی
دوره بهبودی به اندازهٔ خود عمل اهمیت دارد. استفادهٔ منظم و دقیق از قطره‌های چشمی تجویز شده برای جلوگیری از عفونت و التهاب ضروری است. اگر در چشم شما گاز تزریق شده باشد، باید برای چند روز تا چند هفته سر خود را در وضعیت خاصی (معمولاً رو به پایین) نگه دارید. پرهیز از فعالیت‌های سنگین، مالیدن چشم و شنا کردن تا زمان تایید پزشک الزامی است. ویزیت‌های منظم پس از عمل برای بررسی روند بهبودی حیاتی هستند.