درمان افسردگی مقاوم با rTMS یا «تحریک مغناطیسی مکرر فراجمجمه‌ای»، یک روش غیرتهاجمی و بدون نیاز به بیهوشی برای بیمارانی است که به درمان‌های رایج افسردگی مانند داروها پاسخ نداده‌اند. در این روش، پالس‌های مغناطیسی متمرکز، نواحی خاصی از مغز را برای بهبود علائم خلقی تحریک می‌کنند.
rTMS چیست و چگونه به افسردگی مقاوم کمک می‌کند؟
rTMS (مخفف Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation) یک روش درمانی پیشرفته است که از میدان‌های مغناطیسی برای تحریک سلول‌های عصبی در مغز استفاده می‌کند. در درمان افسردگی مقاوم، این پالس‌ها به ناحیه‌ای به نام «قشر پیشfrontal چپ» (DLPFC) ارسال می‌شوند که در تنظیم خلق‌وخو نقش دارد. این تحریک به بازتنظیم مدارهای عصبی که در افسردگی دچار اختلال شده‌اند کمک کرده و می‌تواند علائم را در بیمارانی که به داروها یا روان‌درمانی پاسخ کافی نداده‌اند، بهبود بخشد.
روند درمان: از اولین ویزیت تا پایان جلسات
روند درمان با مراجعه به روانپزشک آغاز می‌شود. پس از تأیید اینکه شما کاندیدای مناسبی برای rTMS هستید، اولین جلسه به «تعیین نقشه حرکتی» اختصاص می‌یابد تا محل دقیق و شدت مناسب تحریک برای مغز شما مشخص شود. جلسات درمانی معمولاً روزانه (۵ روز در هفته) و به مدت ۴ تا ۶ هفته طول میکشد. هر جلسه حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه است. در طول جلسه، شما بیدار و هوشیار روی صندلی می‌نشینید و یک کویل مغناطیسی روی سر شما قرار می‌گیرد. پس از هر جلسه می‌توانید بلافاصله به فعالیت‌های روزمره خود بازگردید.
آمادگی‌های لازم و عوارض جانبی احتمالی rTMS
این روش به آمادگی خاصی مانند ناشتا بودن نیاز ندارد. مهم‌ترین نکته، اطلاع‌رسانی دقیق به پزشک در مورد سوابق پزشکی است، به‌ویژه سابقهٔ تشنج، صرع، یا وجود هرگونه فلز در بدن (مانند ایمپلنت‌های کاشت حلزون، کلیپس‌های آنوریسم یا ترکش). شایع‌ترین عوارض جانبی rTMS خفیف و موقتی هستند و شامل سردرد، احساس ناراحتی یا گزگز در پوست سر، یا انقباضات خفیف عضلات صورت حین درمان می‌شوند. این عوارض معمولاً پس از چند جلسه اول کاهش می‌یابند یا از بین می‌روند.
چه کسانی کاندیدای مناسبی برای درمان افسردگی مقاوم با rTMS هستند؟
کاندیدای اصلی این روش، بزرگسالان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی (MDD) هستند که به حداقل یک دوره درمان دارویی کامل (و گاهی بیشتر، بسته به نظر پزشک) پاسخ نداده‌اند. این روش برای افرادی که نمی‌توانند عوارض جانبی داروها را تحمل کنند نیز یک گزینهٔ درمانی محسوب می‌شود. در مقابل، افرادی که دارای قطعات فلزی در سر یا گردن (به‌جز پرکردگی دندان)، سابقه تشنج یا صرع، یا بیماری‌های عصبی خاص هستند، معمولاً کاندیدای مناسبی برای rTMS نیستند و پزشک باید شرایط هر فرد را به‌دقت ارزیابی کند.