نفرکتومی یا جراحی برداشتن کلیه برای بعضی تومورها، کلیه آسیبدیده یا کمکارِ مشکلساز و در شرایط دیگری مانند اهدای کلیه انجام میشود. برداشتن بخشی از کلیه با برداشتن تمام آن متفاوت است؛ انتخاب روش به علت عمل، محل ضایعه و عملکرد کلیهها بستگی دارد.
آیا هر بیماری کلیه به برداشتن کلیه نیاز دارد؟
خیر. وجود سنگ، کیست یا درد بهتنهایی دلیل نفرکتومی نیست. جراح نتیجه تصویربرداری، عملکرد هر دو کلیه و امکان حفظ بافت کلیه یا درمان دیگر را بررسی میکند. درباره علت پیشنهاد عمل و جایگزینهای مناسب خود بپرسید.
جراحی چگونه انجام میشود؟
عمل ممکن است باز، لاپاراسکوپی یا با کمک ربات انجام شود و معمولاً بیهوشی عمومی لازم است. راه دسترسی با میزان بافت برداشتهشده تفاوت دارد: بسته به شرایط، بخشی از کلیه یا تمام آن برداشته میشود. روش و مدت عمل برای همه یکسان نیست.
پیش از عمل
آزمایشها، تصاویر و فهرست داروهای خود را همراه ببرید. آسپرین، ضدانعقادها و سایر داروها را خودسرانه قطع نکنید؛ برنامه ادامه یا قطع موقت و شروع دوباره را پزشک تعیین میکند. زمان ناشتایی و مصرف مایعات را از تیم بیهوشی بگیرید.
بستری و بهبودی
معمولاً بستری لازم است و مدت آن به روش عمل و وضعیت بیمار بستگی دارد. درد و خستگی پس از عمل ممکن است وجود داشته باشد؛ مسکن متناسب با عملکرد کلیه تجویز میشود. بازگشت به کار و فعالیت ممکن است چند هفته طول بکشد. پیادهروی تدریجی و محدودیت فعالیت سنگین را طبق برنامه تیم درمان رعایت کنید.
عوارض و پیگیری
خونریزی، عفونت، لخته خون، آسیب به اندامهای اطراف و کاهش عملکرد کلیه از خطرهای احتمالیاند. خطر هرکدام به شرایط فرد و نوع عمل بستگی دارد. پس از عمل، پایش عملکرد کلیه و فشار خون اهمیت دارد؛ اگر علت عمل سرطان باشد، نتیجه پاتولوژی و برنامه پیگیری سرطان هم باید بررسی شود.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
تب یا لرز، درد شدید یا افزاینده، خونریزی زیاد، کاهش شدید یا قطع ادرار، تنگی نفس یا درد قفسه سینه نیاز به رسیدگی فوری دارد. برای علائم شدید به اورژانس مراجعه کنید و منتظر نوبت بعدی نمانید.
زندگی با یک کلیه
بسیاری از افراد با یک کلیه سالم زندگی میکنند، اما این به معنی بینیازی از پیگیری نیست. مقدار مایعات، رژیم و داروها باید با عملکرد کلیه و بیماریهای همراه سازگار باشد؛ توصیه غذایی پس از جراحی کیسه صفرا را نمیتوان به این عمل تعمیم داد.