آرتروز زانو و مفصل ران (هیپ) میتواند باعث درد، سفتی و محدودیت حرکت شود. این بیماری در سنین بالاتر شایعتر است، اما لزوماً پیوسته بدتر نمیشود. درمان برای کاهش درد و حفظ حرکت است؛ اگر درد فعالیت روزانه را مختل کرده، برای بررسی و انتخاب درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
علائم و نشانهها
آرتروز مفاصل زانو و هیپ معمولاً با درد و سفتی در این نواحی شروع میشود. درد ممکن است در ابتدا خفیف باشد و با فعالیت بدنی یا در پایان روز بدتر شود. با پیشرفت بیماری، ممکن است درد حتی در حالت استراحت نیز وجود داشته باشد. کاهش دامنه حرکتی و صدای ترکیدن یا کلیک کردن مفاصل نیز از دیگر علائم شایع این بیماری هستند. در برخی موارد، ممکن است تورم و التهاب در ناحیه مفصل مشاهده شود.
علل و عوامل خطر
آرتروز فقط فرسایش طبیعی ناشی از سن نیست؛ مجموعهای از تغییرات مفصل است که سن، آسیب قبلی و فشار اضافی میتوانند در آن نقش داشته باشند. عوامل دیگری مانند چاقی، آسیبهای قبلی به مفاصل، فعالیتهای فیزیکی سنگین، و عوامل ژنتیکی نیز میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. زنان بیشتر از مردان در معرض خطر آرتروز زانو و هیپ هستند. همچنین، افرادی که دارای تاریخچه خانوادگی آرتروز هستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
روشهای تشخیص
تشخیص آرتروز مفاصل زانو و هیپ معمولاً با معاینه فیزیکی و بررسی علائم بیمار آغاز میشود. تشخیص اغلب بر پایهٔ علائم و معاینه است. اگر تصویر لازم باشد، معمولاً رادیوگرافی مطرح میشود؛ MRI برای تشخیص معمول آرتروز لازم نیست و بیشتر در موارد پیچیده کمک میکند. آزمایشهای خونی نیز ممکن است برای رد سایر بیماریهای مفصلی انجام شود. در برخی موارد، نمونهبرداری از مایع مفصلی نیز ممکن است لازم باشد.
روشهای درمان
درمان آرتروز مفاصل زانو و هیپ شامل روشهای غیرجراحی و جراحی است. پایهٔ درمان غیرجراحی، تمرین متناسب شامل تقویت عضلات و فعالیت هوازی، آموزش و در صورت اضافهوزن، مدیریت وزن است. برای درد زانو ممکن است ضدالتهاب موضعی مطرح شود؛ داروی خوراکی با توجه به خطرات گوارشی، کلیوی و قلبی و داروهای دیگر انتخاب میشود. انتخاب دارو را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. در موارد شدیدتر، جراحیهای تعویض مفصل ممکن است ضروری باشد. هدف از درمان، کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل است.
اطلاعات سریع
- دوره بهبودی: آرتروز مزمن است؛ بهبود علائم و بازتوانی به درمان بستگی دارد
- بستری: در جراحیهای تعویض مفصل، بستری لازم است
- سطح هزینه: وابسته به درمان و پوشش بیمه
- میزان درد: متوسط تا قابلتوجه
هشدارهای مهم
- اگر درد شدید و ناگهانی در مفصل زانو یا هیپ احساس کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- در صورت بروز تورم و التهاب شدید در ناحیه مفصل، مراقبت پزشکی فوری لازم است.
- اگر پس از جراحی تعویض مفصل دچار تب یا علائم عفونت شدید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید تا فشار کمتری بر مفاصل وارد شود.
- از کفشهای مناسب و راحت استفاده کنید تا فشار بر روی مفاصل کاهش یابد.
- ورزشهای سبک مانند شنا و پیادهروی را به طور منظم انجام دهید.
- از مصرف طولانیمدت داروهای مسکن بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.
- در صورت توصیه پزشک، از وسایل کمکی مانند عصا یا واکر استفاده کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر درد و سفتی مفاصل شما به حدی است که فعالیتهای روزمره را مختل میکند یا با درمانهای خانگی بهبود نمییابد، به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ آرتروز فقط افراد مسن رو تحت تاثیر قرار میده.
✅ آرتروز میتواند در افراد جوانتر نیز رخ دهد، به خصوص اگر عوامل خطر مانند چاقی یا آسیبهای قبلی وجود داشته باشد.
❌ فقط جراحی میتواند آرتروز را درمان کند.
✅ بسیاری از موارد آرتروز با درمانهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی و داروها کنترل میشوند.
❌ ورزش کردن آرتروز را بدتر میکند.
✅ ورزشهای مناسب و سبک میتوانند به بهبود وضعیت مفاصل و کاهش درد کمک کنند.