بیماریهای پیوند کلیه به مجموعهٔ مسائل و مراقبتهایی گفته میشود که پیش و پس از عمل پیوند کلیه اهمیت دارند؛ از ارزیابیهای قبل از عمل گرفته تا پایش رد پیوند، عوارض احتمالی داروهای سرکوب ایمنی و عفونتها. کلیهٔ پیوندی عضوی است که از فرد دیگری به بدن بیمار منتقل میشود؛ به همین دلیل سیستم ایمنی ممکن است آن را «بیگانه» تلقی کند و مراقبت مستمر برای حفظ عملکرد آن ضروری است.
مراقبت از کلیهٔ پیوندی از پیش از عمل آغاز میشود: بررسیهای قلبی، عفونی و آزمایشگاهی، ارزیابی سازگاری بافتی و آمادهسازی عمومی بدن به تشخیص تیم درمان انجام میشود. پس از پیوند نیز بیمار معمولاً باید داروهای سرکوب ایمنی را طبق برنامهٔ تعیینشده مصرف کند؛ این داروها به کاهش احتمال واکنش سیستم ایمنی علیه کلیهٔ پیوندی کمک میکنند. تغییر دوز، قطع یا جابهجایی هر دارو فقط باید با نظر پزشک انجام شود، حتی اگر بیمار احساس بهبودی کامل داشته باشد.
- علائم هشدار که باید بدون تأخیر به پزشک اطلاع داده شوند:
- کاهش محسوس حجم ادرار یا ورم دستها، پاها و اطراف چشم
- تب، لرز یا احساس ضعف شبیه سرماخوردگی طولکشیده
- درد یا حساسیت در محل کلیهٔ پیوندی
- افزایش فشار خون یا افزایش وزن ناگهانی
- هرگونه تغییر غیرعادی پس از فراموشی یا جابهجایی داروها
تشخیص و پیگیری: وضعیت کلیهٔ پیوندی عمدتاً با آزمایشهای منظم خون و ادرار (از جمله اندازهگیری کراتینین و سطح خونی داروهای سرکوب ایمنی) پایش میشود. پزشک ممکن است بسته به شرایط، سونوگرافی یا در مواردی نمونهبرداری از کلیهٔ پیوندی را نیز لازم بداند. فاصلهٔ آزمایشها در ماههای اول معمولاً کوتاهتر است و بهتدریج طبق نظر پزشک تنظیم میشود؛ رعایت همین برنامهٔ آزمایشگاهی یکی از مهمترین راههای شناسایی زودهنگام مشکلات است.
گزینههای درمانی در مشکلات مربوط به پیوند کلیه بسته به علت تفاوت دارند و همگی باید زیر نظر پزشک انجام شوند: تنظیم یا تغییر داروهای سرکوب ایمنی، درمان عفونتها، کنترل فشار خون و قند خون، و در موارد مشکوک به رد پیوند، درمانهای دارویی تخصصی. شناسایی زودهنگام رد پیوند اهمیت زیادی دارد؛ به همین دلیل هیچ علامت جدیدی را نباید کماهمیت تلقی کرد و هر تصمیم درمانی نیازمند معاینهٔ پزشک و بررسی نتایج آزمایشهاست.
چه پزشکی را ببینم؟ مراقبت دارویی، پایش عملکرد کلیهٔ پیوندی و مدیریت داروهای سرکوب ایمنی معمولاً بر عهدهٔ متخصص نفرولوژی بزرگسالان است و جنبههای جراحی پیوند و مشکلات مجاری ادراری در حوزهٔ متخصص اورولوژی قرار میگیرد. بسته به شرایط، ممکن است هر دو تخصص در روند درمان شما نقش داشته باشند.
در این صفحه میتوانید پزشکان اورولوژی و نفرولوژی بزرگسالان در شهر خود را ببینید و نوبت اینترنتی رزرو کنید.