زردزخم یا ایمپتیگو، عفونتی سطحی روی پوست است که باکتریها (بیشتر استافیلوکوک و استرپتوکوک) ایجادش میکنند. این باکتریها معمولاً از راه یک خراش کوچک، نیش حشره یا پوستِ ملتهب وارد میشوند و زخمی میسازند که خیلی زود دلمهٔ زرد و چسبناک میبندد. زردزخم شایعترین عفونت پوستیِ باکتریایی در کودکان است، ولی بزرگسالانِ همخانه و افرادِ در تماس نزدیک هم بهراحتی مبتلا میشوند.
نشانههای زردزخم چیست؟
- لکههای قرمز یا تاولهای ریز که زود میترکند و ترشح میکنند
- دلمهای به رنگ زرد عسلی روی زخم، بهویژه دور بینی و دهان
- خارش و گاهی سوزش خفیف در محل زخم
- گسترش زخمها به نواحی دیگر با دستزدن و خاراندن
این نشانهها گاهی شبیه تبخال، اگزما یا قارچ پوستیاند؛ به همین دلیل تشخیص قطعی با دکتر است و نباید خودسرانه دارو استفاده کرد. متخصص پوست با معاینه و در صورت لزوم نمونهگیری ساده، نوع عفونت را مشخص میکند.
زردزخم چگونه منتقل میشود؟
زردزخم بسیار مُسری است. باکتری از راه تماس مستقیم با زخم یا ترشحات آن، و نیز از راه حوله، لباس، ملحفه و اسباببازیِ مشترک منتقل میشود. خودِ فرد هم میتواند با خاراندن، عفونت را به نقاط دیگر بدنش ببرد. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود کودک تا چند روز پس از شروع درمان از مهدکودک یا مدرسه دور بماند و وسایل شخصیاش جدا شود.
برای زردزخم (ایمپتیگو) به چه دکتری مراجعه کنیم؟
انتخاب اصلی متخصص پوست است که زردزخم را در هر سنی تشخیص میدهد و درمان مناسب را تعیین میکند. برای کودکان، متخصص کودکان هم گزینهٔ خوبی است و در صورت نیاز به متخصص پوست ارجاع میدهد. اگر عفونت گسترده، مقاوم یا تکرارشونده باشد، ممکن است متخصص عفونی هم وارد درمان شود. درمان معمولاً پماد یا آنتیبیوتیک است؛ نوع دارو و مدت مصرف را حتماً از خودِ دکتر بگیرید و سرِخود دارو را قطع یا تکرار نکنید.
چطور از گسترش زردزخم جلوگیری کنیم؟
- دستها را مرتب بشویید و از دستزدن و خاراندن زخم بپرهیزید
- ناخنها را کوتاه نگه دارید تا زخم خراش نخورد و آلودهتر نشود
- حوله، لباس و ملحفهٔ فرد مبتلا را جدا و با آب داغ بشویید
- زخم را طبق نظر دکتر تمیز و در صورت توصیه پوشانده نگه دارید
چه زمانی همان روز مراجعه کنیم؟
اگر زخمها سریع گسترش مییابند، تب دارید یا پوست اطراف داغ، قرمز، متورم و دردناک است، همان روز ارزیابی پزشکی شوید؛ منتظر نوبت معمول نمانید. بهترنشدن با درمان هم نیاز به بررسی دارد. در موارد نادر، عفونتِ درماننشده میتواند عارضههایی برای پوست یا کلیه ایجاد کند؛ برای همین پیگیری درمان تا بهبود کامل مهم است.