التهابات و عفونت پلکها (بلفاریت) یک بیماری شایع و مزمن است که با قرمزی، خارش، تورم و پوستهپوسته شدن لبه پلکها مشخص میشود. این وضعیت معمولاً بینایی را تهدید نمیکند اما میتواند بسیار آزاردهنده باشد. شناخت علائم و روشهای مراقبتی صحیح، کلید کنترل این بیماری و بهبود کیفیت زندگی است.
بلفاریت چیست و چرا پلکهایم ملتهب شدهاند؟
بلفاریت یا التهاب پلکها، به دو دسته اصلی تقسیم میشود: بلفاریت قدامی که لبه خارجی پلک و محل رویش مژهها را درگیر میکند و اغلب به دلیل باکتریها یا شوره سر (درماتیت سبورئیک) ایجاد میشود؛ و بلفاریت خلفی که ناشی از اختلال در عملکرد غدد چربی (غدد میبومین) در لبه داخلی پلک است. گاهی این دو حالت همزمان رخ میدهند. این وضعیت مسری نیست و علل مختلفی از جمله بهداشت ناکافی پلک، آلرژی، عفونتهای باکتریایی و بیماریهای پوستی مانند روزاسه دارد.
علائم شایع بلفاریت: از خارش تا احساس جسم خارجی در چشم
بیماران مبتلا به بلفاریت معمولاً از علائمی چون احساس وجود شن یا جسم خارجی در چشم، سوزش و قرمزی چشمها، خارش و تورم پلکها، ریزش اشک، حساسیت به نور و پوستهپوسته یا چرب شدن لبه پلکها شکایت دارند. یکی از نشانههای کلاسیک، چسبندگی پلکها و وجود پوستههای ریز در ریشه مژهها هنگام بیدار شدن از خواب صبحگاهی است. در موارد شدیدتر، ممکن است ریزش مژهها یا تغییر جهت رویش آنها نیز مشاهده شود.
چه زمانی برای التهاب پلک به چشمپزشک مراجعه کنیم؟
اگر با وجود رعایت بهداشت و مراقبتهای خانگی، علائم شما طی چند روز بهبود نیافت یا بدتر شد، حتماً به چشمپزشک مراجعه کنید. پزشک با استفاده از ابزاری به نام «اسلیت لمپ» (Slit Lamp)، پلکها، مژهها و سطح چشم شما را با بزرگنمایی معاینه میکند تا علت دقیق التهاب را تشخیص دهد. شرح حال دقیق شما در مورد علائم، سابقه بیماریهای پوستی و داروهای مصرفی به پزشک در تشخیص صحیح و انتخاب بهترین روش درمانی کمک شایانی میکند.
مدیریت و درمان بلفاریت: از کمپرس گرم تا دارودرمانی
درمان بلفاریت بیش از هرچیز بر رعایت بهداشت پلکها متمرکز است و اغلب یک فرآیند طولانیمدت است. سنگ بنای درمان شامل کمپرس گرم برای نرم کردن پوستهها و باز کردن غدد چربی، و سپس شستشوی ملایم لبه پلکها با آب ولرم یا محلولهای مخصوص است. پزشک ممکن است قطرههای اشک مصنوعی برای کاهش خشکی چشم و در موارد خاص، پمادهای آنتیبیوتیک یا قطرههای استروئیدی برای کنترل التهاب تجویز کند. پیروی دقیق از دستورات پزشک برای کنترل بیماری ضروری است.