خشکی دهان که در منابع پزشکی با نام زروستومیا شناخته میشود، حالتی است که در آن غدد بزاقی به‌اندازهٔ کافی بزاق ترشح نمی‌کنند. بزاق فقط دهان را مرطوب نگه نمی‌دارد؛ در جویدن و بلع غذا، شروع گوارش، حس چشایی و محافظت از دندانها و لثه در برابر پوسیدگی و عفونت هم نقش دارد. به همین دلیل خشکی دهانِ ادامهدار را نباید یک ناراحتی سادهٔ گذرا دانست.
خشکی دهان چه نشانه‌هایی دارد؟
- احساس چسبندگی یا خشکی در دهان و زبان، به‌ویژه هنگام صحبت‌کردن
- تشنگی مکرر و نیاز دائمی به نوشیدن آب
- سختی در جویدن، بلع یا حرف‌زدن طولانی
- بوی بد دهان، ترک‌خوردگی لب‌ها یا گوشهٔ دهان
- سوزش زبان و تغییر حس چشایی
- افزایش پوسیدگی دندان یا التهاب لثه با وجود رعایت بهداشت
چه عواملی می‌توانند باعث خشکی دهان شوند؟
خشکی دهان یک علامت است، نه یک بیماری واحد؛ به همین دلیل یافتن علت آن اهمیت دارد. از عوامل شایع می‌توان به مصرف برخی داروها، کمآبی بدن، تنفس دهانی در خواب، استرس و اضطراب، دیابت، برخی بیماریهای خودایمنی مانند سندرم شوگرن، مشکلات غدد بزاقی و سابقهٔ پرتودرمانی ناحیهٔ سر و گردن اشاره کرد. تشخیص اینکه کدام‌یک از این عوامل در مورد شما نقش دارد، فقط با معاینه و بررسی سابقهٔ پزشکی توسط دکتر ممکن است.
به چه دکتری مراجعه کنیم؟
نقطهٔ شروع مناسب برای بررسی خشکی دهان، متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت است؛ این رشته به‌طور اختصاصی روی تشخیص مشکلات مخاط دهان و عملکرد بزاق تمرکز دارد. اگر مشکل به ساختار غدد بزاقی مربوط باشد، ممکن است ارزیابی توسط جراح دهان، فک و صورت یا متخصص گوش، حلق و بینی لازم شود. در مواردی هم که خشکی دهان با علائمی مانند خشکی چشم یا درد مفاصل همراه است، دکتر معالج شما ممکن است بررسی‌های تکمیلی را پیشنهاد دهد. اگر خشکی دهان شما بیشتر هنگام خواب و همراه با خروپف است، صفحهٔ «خشکی دهان در خواب» را هم ببینید.
چه زمانی مراجعه را جدی بگیریم؟
اگر خشکی دهان بیش از چند هفته ادامه داشته باشد، با بلع دردناک، زخم دهانی، تورم غدد بزاقی یا پوسیدگی‌های مکرر همراه شود، یا کیفیت خواب و تغذیهٔ شما را مختل کند، بهتر است بررسی را به تعویق نیندازید. رسیدگی به‌موقع، هم علت زمینه‌ای را روشن می‌کند و هم از آسیب تدریجی به دندانها و مخاط دهان جلوگیری می‌کند.
در نوبت می‌توانید فهرست دکترهای متخصص مرتبط با خشکی دهان را در شهر خود ببینید، نظرات بیماران را بخوانید و به‌صورت اینترنتی یا تلفنی نوبت بگیرید.