التهاب ملتحمه یا کونژکتیویت، التهاب غشای نازکی است که سطح داخلی پلکها و قسمت سفید چشم را میپوشاند. این عارضه میتواند به دلایل مختلفی مانند عفونت، آلرژی یا تحریکات محیطی ایجاد شود. بسیاری از موارد خفیف بهبود مییابند، اما درد چشم، حساسیت به نور یا تغییر دید نباید به التهاب ساده نسبت داده شود و نیاز به بررسی فوری دارد. درمان به علت التهاب بستگی دارد.
علائم و نشانهها
التهاب ملتحمه معمولاً با علائمی مانند قرمزی چشم، خارش، سوزش و ترشح چشم همراه است. برخی بیماران ممکن است احساس کنند که چیزی در چشمشان وجود دارد یا چشمها به نور حساستر شدهاند. همچنین، ممکن است در برخی موارد، چشمها به طور مکرر آبریزش داشته باشند. این علائم ممکن است به تدریج یا به صورت ناگهانی بروز کنند و میزان شدت آنها بسته به علت عارضه متفاوت است. برای علائم ماندگار یا رو به بدترشدن مراجعه کنید؛ درد چشم، حساسیت دردناک به نور یا تغییر دید نیاز به بررسی فوری دارد و نباید منتظر گذشت چند روز ماند.
علل و عوامل خطر
التهاب ملتحمه میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. یکی از شایعترین علل، عفونتهای ویروسی یا باکتریایی است که معمولاً به راحتی منتقل میشوند. همچنین، آلرژی به گرده، گرد و غبار یا سایر مواد حساسیتزا نیز میتواند باعث بروز این عارضه شود. افرادی که از لنزهای تماسی استفاده میکنند یا در محیطهای آلوده زندگی میکنند، بیشتر در معرض خطر هستند. همچنین، افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مانند بیماران مبتلا به دیابت یا HIV، نیز بیشتر به این عارضه مبتلا میشوند.
روشهای تشخیص
تشخیص التهاب ملتحمه معمولاً از طریق معاینه چشم توسط پزشک انجام میشود. پزشک ممکن است از شما بخواهد که علائم خود را توضیح دهید و سپس با استفاده از یک لامپ معاینه، وضعیت چشم شما را بررسی کند. در برخی موارد، اگر پزشک مشکوک به عفونت باکتریایی باشد، ممکن است نمونهای از ترشحات چشم گرفته و برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال کند. این آزمایشها به پزشک کمک میکند تا نوع عفونت را شناسایی کرده و درمان مناسب را تجویز کند.
روشهای درمان
درمان التهاب ملتحمه به علت آن بستگی دارد. در موارد عفونتهای ویروسی، درمان معمولاً شامل استفاده از کمپرسهای سرد و قطرههای چشمی تسکیندهنده است. در موارد عفونتهای باکتریایی، پزشک ممکن است آنتیبیوتیکهای موضعی تجویز کند. اگر علت عارضه آلرژی باشد، استفاده از آنتیهیستامینها و قطرههای چشمی ضد آلرژی میتواند موثر باشد. همچنین، مهم است که از تماس با عوامل حساسیتزا و تحریککننده خودداری کنید تا از بروز مجدد عارضه جلوگیری شود.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: زمان معاینه و درمان به علت بستگی دارد
- دوره بهبودی: وابسته به علت؛ نوع ویروسی اغلب ۷ تا ۱۴ روز و گاهی بیشتر طول میکشد
- بستری: خیر
- هزینه: وابسته به علت، بررسیها، درمان لازم و پوشش بیمه
- میزان درد: کم
هشدارهای مهم
- برای علائم رو به بدترشدن یا بهبودنیافته مراجعه کنید؛ درد چشم، حساسیت به نور، تغییر دید یا قرمزی در استفادهکنندهٔ لنز نیاز به بررسی فوری دارد، نه انتظار یکهفتهای.
- اگر ترشحات چشم شما تغییر رنگ داد یا بوی بدی پیدا کرد، این میتواند نشانه عفونت باکتریایی باشد و برای بررسی علت باید با پزشک مشورت کنید.
- اگر دچار تاری دید شدید یا درد شدید در چشم داشتید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- از دست زدن به چشمها خودداری کنید تا از عفونت جلوگیری شود.
- از لنزهای تماسی فقط با تجویز پزشک استفاده کنید و در صورت بروز علائم، آنها را کنار بگذارید.
- کمپرس سرد بر روی چشمها میتواند به کاهش التهاب و ناراحتی کمک کند.
- در صورت وجود آلرژی، از تماس با مواد حساسیتزا خودداری کنید.
- استفاده از قطرههای چشمی مرطوبکننده میتواند به تسکین علائم کمک کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
درد چشم یا قرمزی شدید نیاز به ارزیابی فوری دارد. اگر دید تغییر کرده یا نگاهکردن به نور دردناک است، به اورژانس چشم مراجعه کنید. برای ترشح و علائم ماندگارِ بدون این نشانهها هم معاینه بگیرید.
باورهای غلط رایج
❌ التهاب ملتحمه فقط به دلیل عفونت است.
✅ التهاب ملتحمه میتواند به دلیل آلرژی یا تحریکات محیطی نیز ایجاد شود.
❌ فقط افراد بزرگسال به التهاب ملتحمه مبتلا میشوند.
✅ این عارضه میتواند در هر سنی رخ دهد و کودکان نیز به آن مبتلا میشوند.
❌ التهاب ملتحمه به خودی خود خوب میشود و نیازی به درمان ندارد.
✅ در حالی که برخی موارد خفیف ممکن است بهبود یابند، اما درمان مناسب میتواند به تسریع بهبودی و جلوگیری از عوارض کمک کند.
