سینوزیت مزمن آلرژیک، نوعی التهاب طولانیمدت (بیش از ۱۲ هفته) در حفرههای سینوسی است که عامل اصلی آن، واکنش حساسیتی به آلرژنهایی مانند گرده گیاهان، گرد و غبار یا کپکهاست. این وضعیت با گرفتگی مداوم بینی، ترشحات پشت حلق و احساس فشار در صورت مشخص میشود و با سینوزیت حاد عفونی تفاوت دارد.
سینوزیت مزمن آلرژیک چیست و چه فرقی با سینوزیت معمولی دارد؟
برخلاف سینوزیت حاد که معمولاً پس از سرماخوردگی و به دلیل عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد شده و طی چند هفته بهبود مییابد، «سینوزیت مزمن آلرژیک» یک بیماری التهابی پایدار است. در این حالت، سیستم ایمنی بدن به مواد حساسیتزا (آلرژنها) واکنش بیش از حد نشان میدهد و باعث التهاب مداوم پوشش داخلی بینی و سینوسها میشود. این التهاب بیش از ۱۲ هفته طول میکشد و علت اصلی آن آلرژی است، نه عفونت.
علائم کلیدی: وقتی حساسیت فصلی تمام نمیشود
علائم این بیماری شبیه یک حساسیت شدید و تمامنشدنی است. فرد مبتلا به طور مداوم از یک یا چند مورد از این نشانهها رنج میبرد: گرفتگی یا احتقان دائمی بینی، ترشحات غلیظ و چسبناک پشت حلق (Post-nasal drip)، کاهش یا از دست دادن حس بویایی (هیپوسمی یا آنوسمی)، احساس فشار، درد یا سنگینی در صورت (اطراف گونهها، چشمها و پیشانی) و گاهی سرفههای مزمن که شبها بدتر میشود. این علائم کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار میدهند.
روند تشخیص در مطب: پزشک چه اقداماتی انجام میدهد؟
تشخیص با گرفتن شرح حال دقیق از علائم و سابقهٔ آلرژی شما شروع میشود. پزشک متخصص گوش، حلق و بینی ممکن است معاینهٔ فیزیکی انجام دهد و برای دیدن داخل بینی و سینوسها از وسیلهای به نام «آندوسکوپ بینی» استفاده کند. در صورت لزوم، برای ارزیابی دقیقتر وسعت التهاب و رد کردن مشکلات دیگر، «سیتی اسکن سینوسها» درخواست میشود. همچنین برای شناسایی آلرژنهای محرک، انجام «تستهای پوستی یا خونی آلرژی» (Allergy testing) بسیار کمککننده است.
گزینههای درمانی: کنترل آلرژی، کلید درمان سینوزیت
هدف اصلی درمان، کنترل التهاب ناشی از آلرژی است. درمان خط اول معمولاً شامل اسپریهای استروئیدی داخل بینی (کورتیکواستروئیدهای نازال) برای کاهش التهاب موضعی است. در کنار آن، شستشوی منظم بینی با سرم نمکی، مصرف داروهای آنتیهیستامین و پرهیز از آلرژنهای شناختهشده توصیه میشود. در موارد مقاومتر، «ایمونوتراپی» (واکسن آلرژی) برای کاهش حساسیت بدن در درازمدت کاربرد دارد. جراحی سینوس (معمولاً آندوسکوپیک) تنها برای مواردی که به درمان دارویی پاسخ نمیدهند یا دچار عوارضی مثل پولیپهای بزرگ بینی شدهاند، در نظر گرفته میشود.