بخیه و ترمیم زخم‌های پوستی یک اقدام پزشکی رایج برای بستن بریدگی‌ها، پارگی‌ها و زخم‌های باز است. این کار به منظور تسریع روند بهبودی، کاهش خطر عفونت و به حداقل رساندن جای زخم (اسکار) انجام میشود. این فرآیند شامل روش‌های مختلفی از جمله استفاده از نخ، منگنه یا چسب‌های مخصوص پوستی است که توسط پزشک انتخاب میشود.
بخیه و ترمیم زخم‌های پوستی چیست و چه زمانی لازم است؟
وقتی پوست در اثر بریدگی یا جراحت باز میشود، لبه‌های زخم از هم فاصله می‌گیرند. «بخیه و ترمیم زخم‌های پوستی» فرآیندی است که در آن پزشک این لبه‌ها را دوباره به هم نزدیک و متصل می‌کند. این کار برای زخم‌های عمیق، زخم‌هایی که لبه‌هایشان باز مانده (gaping wounds) یا خونریزی‌شان متوقف نمی‌شود، ضروری است. هدف اصلی، کمک به بدن برای ترمیم سریع‌تر و تمیزتر بافت، جلوگیری از ورود میکروب‌ها و در نهایت، داشتن یک نتیجهٔ ظاهری بهتر است.
انواع روش‌های بستن زخم: از نخ بخیه تا چسب‌های پوستی
پزشک بر اساس محل، عمق و نوع زخم، بهترین روش را انتخاب می‌کند. رایج‌ترین روش، استفاده از نخ‌های جراحی (Sutures) است که خود به دو نوع جذبی و غیرجذبی تقسیم می‌شوند. در موارد خاص، ممکن است از منگنه‌های پوستی (Staples) که سریع‌تر هستند، چسب‌های نواری استریل (Adhesive Strips یا Steri-Strips) برای بریدگی‌های سطحی، یا چسب‌های بافتی (Tissue Adhesives) که نوعی چسب مایع پزشکی است، برای بستن زخم‌های کوچک و بدون کشش استفاده شود.
مراحل بخیه زدن در مطب یا اورژانس: چه انتظاری داشته باشیم؟
روند کار معمولاً با تمیز کردن کامل زخم و اطراف آن (شست‌وشو و ضدعفونی) شروع میشود. سپس برای جلوگیری از درد، پزشک داروی بیحسی موضعی را در اطراف زخم تزریق می‌کند. پس از بی‌حس شدن ناحیه، پزشک با ابزار استریل، لبه‌های پوست را به دقت کنار هم قرار داده و بخیه می‌زند. در انتها، زخم پانسمان میشود. کل این فرآیند بسته به پیچیدگی زخم، معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه طول میکشد.
مراقبت‌های بعد از بخیه: کلید ترمیم سریع و جای زخم کمتر
دستورالعمل پزشک را به دقت دنبال کنید. معمولاً باید زخم را برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول خشک و تمیز نگه دارید. مراقب علائم عفونت مانند افزایش قرمزی، تورم، درد شدید، ترشحات چرکی یا تب باشید و در صورت مشاهده، فوراً به پزشک مراجعه کنید. از دستکاری یا خاراندن زخم خودداری کنید. پس از کشیدن بخیه‌ها، محافظت از پوست جدید در برابر آفتاب با کرم ضدآفتاب، به کاهش تغییر رنگ جای زخم کمک شایانی می‌کند.
کشیدن بخیه: زمان مناسب و نکات مهم
زمان کشیدن بخیه‌های غیرجذبی به محل زخم بستگی دارد. بخیه‌های صورت به دلیل خون‌رسانی بهتر، زودتر (معمولاً ۳ تا ۵ روز) و بخیه‌های روی مفاصل یا نواحی پرتحرک دیرتر (۱۰ تا ۱۴ روز) کشیده می‌شوند. این کار باید حتماً توسط پزشک یا پرستار انجام شود تا از باز شدن زخم یا باقی ماندن تکه‌ای از نخ در پوست جلوگیری شود. هرگز سعی نکنید خودتان در خانه بخیه را بکشید.