«بستن و برداشت وریدهای واریسی» (Ligation and Stripping) یک روش جراحی کلاسیک و مؤثر برای درمان وریدهای واریسی بزرگ و علامت‌دار، به‌ویژه در پاهاست. این عمل با هدف حذف وریدهای آسیب‌دیده، بهبود گردش خون و کاهش علائمی مانند درد، تورم و سنگینی پا انجام می‌شود و معمولاً برای مواردی که روش‌های کمتر تهاجمی مناسب نیستند، توصیه می‌گردد.
«بستن و برداشت وریدهای واریسی» چیست و برای چه کسانی مناسب است؟
این روش یک جراحی دو مرحله‌ای است. در مرحلهٔ اول (Ligation)، جراح ورید اصلی سطحی و آسیب‌دیده را، معمولاً در ناحیه کشاله ران، می‌بندد تا جریان خون در آن متوقف شود. در مرحلهٔ دوم (Stripping)، همان ورید از طریق برش‌های کوچکی در مچ یا زانو، به کمک ابزار مخصوصی از بدن خارج می‌شود. این عمل برای بیمارانی که دچار وریدهای واریسی بزرگ، پیچ‌خورده و برجسته هستند و علائمی مانند درد شدید، زخم‌های وریدی یا لخته خون دارند، یک گزینه درمانی مؤثر محسوب می‌شود.
آمادگی‌های قبل از عمل: از مشاوره تا روز جراحی
روند درمان با مراجعه به پزشک و معاینه فیزیکی آغاز می‌شود. پزشک معمولاً برای ارزیابی دقیق وضعیت وریدها، سونوگرافی داپلر درخواست می‌کند. در جلسه مشاوره، حتماً دربارهٔ داروهای مصرفی خود (به‌ویژه رقیق‌کننده‌های خون)، سوابق بیماری و حساسیت‌های دارویی با پزشک صحبت کنید. معمولاً از شما خواسته می‌شود از چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشید. برنامه‌ریزی برای داشتن یک همراه در روز جراحی و فراهم کردن شرایط استراحت در منزل برای دوره نقاهت، از اقدامات مهم قبل از عمل است.
مراحل انجام جراحی «بستن و برداشت وریدهای واریسی»
این جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌شود. جراح یک برش کوچک در کشاله ران ایجاد کرده و ورید اصلی سطحی (ورید صافن بزرگ) را در محل اتصال به ورید عمقی، می‌بندد. سپس برش کوچک دیگری نزدیک زانو یا مچ پا ایجاد می‌کند. یک سیم نازک و انعطاف‌پذیر از داخل ورید عبور داده شده و پس از اتصال به انتهای ورید، با کشیدن سیم، کل ورید آسیب‌دیده از زیر پوست خارج می‌شود. در نهایت، محل برش‌ها بخیه زده و پانسمان می‌شود.
دوره نقاهت و مراقبت‌های پس از عمل
پس از جراحی، پاها با بانداژ کشی یا جوراب واریس پوشانده می‌شوند تا تورم و کبودی کاهش یابد. راه رفتن سبک و منظم از روز اول پس از عمل برای جلوگیری از لخته شدن خون بسیار مهم است. از نشستن یا ایستادن طولانی‌مدت باید خودداری کرد. درد پس از عمل طبیعی است و با مسکن‌های تجویز شده توسط پزشک کنترل می‌شود. دوره بهبودی کامل بسته به وسعت جراحی و شرایط فردی متفاوت است، اما اغلب بیماران طی ۱ تا ۳ هفته می‌توانند به فعالیت‌های عادی خود بازگردند.
مزایا، خطرات و نتایج مورد انتظار
مزیت اصلی این روش، حذف کامل ورید معیوب و بهبود طولانی‌مدت علائم است. با این حال، مانند هر جراحی دیگری، خطراتی نیز وجود دارد. عوارض احتمالی شامل عفونت، خونریزی، آسیب به اعصاب اطراف ورید (که می‌تواند منجر به بی‌حسی موقت یا دائمی در بخش‌هایی از پوست شود)، لخته شدن خون در وریدهای عمقی (DVT) و باقی ماندن جای زخم است. گرچه این روش بسیار مؤثر است، اما هیچ درمانی نمی‌تواند از ایجاد وریدهای واریسی جدید در آینده جلوگیری کند، به‌خصوص اگر عوامل خطر زمینه‌ای کنترل نشوند.