فتق نافی زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از روده یا بافت چربی از طریق دیواره شکم به سمت بیرون فشار می‌آورد و در ناحیه نافی قرار می‌گیرد. این مشکل معمولاً در نوزادان و کودکان بهخصوص در زمان تولد مشاهده می‌شود، اما در بزرگسالان نیز ممکن است رخ دهد. تشخیص و درمان به‌موقع این عارضه اهمیت زیادی دارد و می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. با درمان مناسب، بیشتر بیماران به زندگی عادی خود بازمی‌گردند.
علائم و نشانه‌ها
فتق نافی معمولاً با یک برآمدگی نرم در ناحیه نافی مشخص می‌شود که در زمان گریه، سرفه یا فشار به شکم بیشتر قابل مشاهده است. این برآمدگی ممکن است در حالت استراحت به داخل شکم برگردد. در برخی موارد، فرد ممکن است احساس درد یا ناراحتی در ناحیه نافی داشته باشد. همچنین، فتق نافی ممکن است با علائمی مانند تهوع و استفراغ همراه باشد که نشان‌دهنده پیچیدگی فتق است. اگر این علائم را مشاهده کردید، بهتر است سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری شود.
علل و عوامل خطر
فتق نافی در نوزادان معمولاً به دلیل ضعف در دیواره شکم در زمان تولد ایجاد می‌شود. عوامل خطر شامل وزن کم هنگام تولد، نارس بودن و سابقه خانوادگی فتق است. در بزرگسالان، عواملی مانند چاقی، بارداری، سرفه‌های مزمن و بلند کردن اجسام سنگین می‌توانند خطر ابتلا به فتق نافی را افزایش دهند. همچنین، افراد مسن‌تر نیز به دلیل کاهش استحکام عضلات شکم در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
روش‌های تشخیص
تشخیص فتق نافی معمولاً با معاینه فیزیکی توسط پزشک انجام می‌شود. پزشک ممکن است از شما بخواهد که در زمان سرفه یا فشار به شکم، ناحیه نافی را بررسی کند. در برخی موارد، ممکن است پزشک درخواست انجام تصویربرداری مانند سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن کند تا از وجود فتق و وضعیت آن اطمینان حاصل کند.
روش‌های درمان
درمان فتق نافی معمولاً به شدت آن بستگی دارد. در نوزادان، بسیاری از فتق‌های نافی به‌طور خودبه‌خود در طی چند ماه بهبود می‌یابند و نیازی به درمان ندارند. با این حال، اگر فتق باعث درد یا عوارضی شود، ممکن است نیاز به جراحی باشد. در بزرگسالان، جراحی معمولاً بهترین گزینه درمانی است و می‌تواند به‌صورت لاپاراسکوپیک یا باز انجام شود. در جراحی، پزشک بافت فتق را به داخل شکم برمی‌گرداند و دیواره شکم را تقویت می‌کند.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
- دوره بهبودی: ۷ تا ۱۴ روز
- بی‌حسی: بی‌حسی عمومی یا موضعی
- بستری: بستری لازم نیست
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: متوسط
هشدارهای مهم
- اگر بعد از عمل تب بالای ۳۸.۵ داشتید فوری به اورژانس مراجعه کنید.
- در صورت بروز درد شدید یا تغییر در علائم، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- اگر برآمدگی فتق بزرگ‌تر شد یا به داخل شکم برنگشت، باید به پزشک مراجعه کنید.
نکات مهم برای بیمار
- قبل از عمل، از مصرف داروهایی مانند آسپرین که می‌توانند خونریزی را افزایش دهند، خودداری کنید.
- بعد از عمل، از فعالیت‌های سنگین و بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید تا بهبودی سریع‌تر حاصل شود.
- در روزهای اول بعد از عمل، از مصرف غذاهای چرب و سنگین پرهیز کنید تا فشار به ناحیه جراحی کاهش یابد.
- برای کاهش تورم، می‌توانید از یخ در ناحیه جراحی استفاده کنید.
- به‌طور منظم با پزشک خود تماس بگیرید تا از روند بهبودی خود مطمئن شوید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر برآمدگی نافی دردناک شد یا با علائم مانند تهوع و استفراغ همراه بود، فوری به پزشک مراجعه کنید. همچنین، اگر برآمدگی بزرگ‌تر شد یا به داخل شکم برنگشت، نیاز به مشاوره پزشکی دارید.
باورهای غلط رایج
❌ فتق نافی فقط در نوزادان اتفاق می‌افتد.
✅ فتق نافی می‌تواند در هر سنی، از نوزادان تا بزرگسالان، رخ دهد.
❌ فتق نافی همیشه نیاز به جراحی دارد.
✅ بسیاری از فتق‌های نافی در نوزادان به‌طور خودبه‌خود بهبود می‌یابند و نیازی به جراحی ندارند.
❌ اگر درد نداشته باشم، نیازی به درمان نیست.
✅ حتی اگر فتق نافی درد نداشته باشد، ممکن است نیاز به درمان داشته باشد تا از بروز عوارض جلوگیری شود.