جرمگیری زیر لثه که با نام تخصصی «جرمگیری و تسطیح ریشه» (Scaling and Root Planing) نیز شناخته میشود، یک روش درمانی دندانپزشکی برای برداشتن پلاک و جرمهای انباشتهشده در پاکِتهای عمیق لثه است. این درمان برای کنترل بیماریهای لثه (پریودنتیت) و جلوگیری از تخریب بیشتر استخوان و بافتهای نگهدارندهٔ دندان انجام میشود.
تفاوت جرمگیری زیر لثه با جرمگیری معمولی (رو لثهای) چیست؟
جرمگیری معمولی یا رو لثهای (Supragingival Scaling) یک اقدام پیشگیرانه است که طی آن جرم و پلاکهای قابل رؤیت در بالای خط لثه پاک میشوند. اما «جرمگیری زیر لثه» یک روش درمانی برای افرادی است که دچار بیماری لثه شدهاند. در این روش، دندانپزشک یا پریودنتیست با ابزارهای تخصصی، جرمهای سختشده (Calculus) را از سطوح ریشه دندان و داخل پاکتهای لثه که با چشم غیرمسلح دیده نمیشوند، خارج میکند. این کار معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود.
چه کسانی به جرمگیری زیر لثه نیاز دارند؟ علائم و تشخیص
نیاز به این درمان توسط دندانپزشک و پس از معاینه مشخص میشود. علائمی که ممکن است نشاندهندهٔ نیاز به جرمگیری زیر لثه باشند عبارتاند از: خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن، بوی بد دهان که برطرف نمیشود، لثههای قرمز، متورم و حساس، و احساس لق شدن دندانها. دندانپزشک با اندازهگیری عمق شیار لثه (پروبینگ) و بررسی عکسهای رادیوگرافی، وجود پاکتهای عمیق و تحلیل استخوان را تشخیص داده و این درمان را تجویز میکند.
روند درمان: در مطب دندانپزشکی چه انتظاری داشته باشیم؟
پس از تزریق بیحسی موضعی برای راحتی بیمار، دندانپزشک با استفاده از ابزارهای دستی (مانند کورتها) یا دستگاه اولتراسونیک، جرمها را از زیر خط لثه جدا میکند. سپس مرحلهٔ «تسطیح ریشه» (Root Planing) انجام میشود که در آن سطوح ناهموار ریشه صاف میشوند تا از تجمع مجدد باکتریها جلوگیری شود. این درمان بسته به شدت بیماری و تعداد دندانهای درگیر، ممکن است در یک یا چند جلسه (معمولاً برای هر ربع فک یک جلسه) انجام شود.
مراقبتهای پس از درمان و دوره بهبودی
پس از جرمگیری زیر لثه، ممکن است تا چند روز حساسیت دندانها به سرما و گرما و درد خفیف در لثهها را تجربه کنید که طبیعی است. دندانپزشک ممکن است استفاده از دهانشویههای خاص یا مسکنهای بدون نسخه را توصیه کند. رعایت بهداشت دهان و دندان، شامل مسواک زدن صحیح و استفاده روزانه از نخ دندان، برای موفقیت طولانیمدت درمان و جلوگیری از بازگشت بیماری حیاتی است. معمولاً ۴ تا ۶ هفته پس از درمان، یک جلسهٔ ارزیابی مجدد برای بررسی وضعیت بهبودی لثهها تعیین میشود.
