سیبو (SIBO) بهمعنای رشد بیش از حد باکتریها در روده کوچک است. در حالت طبیعی بیشتر باکتریهای روده در روده بزرگ قرار دارند و روده کوچک باکتری کمتری دارد؛ در سیبو این تعادل بههم میخورد و تعداد یا نوع باکتریهای روده کوچک بیش از حد میشود. این باکتریها در جذب و گوارش غذا اختلال ایجاد میکنند و میتوانند علائم گوارشی آزاردهندهای بهدنبال داشته باشند.
نشانههای سیبو چیست؟
علائم سیبو اغلب مبهماند و با بسیاری از مشکلات گوارشی دیگر مشترکاند؛ به همین دلیل تشخیص آن تنها با علائم ممکن نیست. شایعترین نشانهها عبارتاند از:
- نفخ و پُری شکم، بهویژه بعد از غذا
- گاز فراوان و آروغ
- درد یا ناراحتی شکم
- اسهال، یبوست یا هر دو بهصورت متناوب
- احساس سیری زودرس و گاهی کاهش وزن
در موارد طولکشیده، اختلال در جذب مواد مغذی میتواند به کمبود برخی ویتامینها منجر شود. شدت و ترکیب علائم در افراد مختلف متفاوت است.
چه چیزی زمینهساز سیبو میشود؟
سیبو معمولاً بهتنهایی ایجاد نمیشود و اغلب علتی زمینهای دارد. کند شدن حرکت طبیعی روده، تغییرات ساختاری روده پس از برخی جراحیها، دیورتیکولهای روده کوچک و بعضی بیماریهای زمینهای میتوانند شرایط را برای رشد بیش از حد باکتری فراهم کنند. شناخت این علت زمینهای بخش مهمی از کنترل سیبو است و به همین دلیل بررسی توسط دکتر متخصص اهمیت دارد.
سیبو چگونه تشخیص داده میشود؟
برای بررسی سیبو، دکتر ابتدا شرححال و سابقهٔ شما را میپرسد و در صورت نیاز از آزمایشها کمک میگیرد. رایجترین روش، تست تنفسی است که در آن میزان گازهای تولیدشده توسط باکتریها اندازهگیری میشود. گاهی برای رد کردن سایر علتها آزمایشهای دیگری هم درخواست میشود. انتخاب روش تشخیص و تفسیر نتیجه بر عهدهٔ پزشک است.
برای سیبو به چه دکتری مراجعه کنیم؟
بررسی و درمان سیبو بر عهدهٔ فوقتخصص گوارش و کبد است؛ همان دکتری که به مشکلات معده و روده رسیدگی میکند. این متخصص با توجه به علائم، علت زمینهای و نتیجهٔ آزمایشها دربارهٔ درمان تصمیم میگیرد و روند بهبود شما را پیگیری میکند. اگر نفخ، درد شکم یا تغییرات مداوم در گوارش دارید، میتوانید از فهرست همین صفحه نوبت آنلاین دکتر فوقتخصص گوارش را دریافت کنید.
درمان و کنترل سیبو
درمان سیبو معمولاً چندبخشی است و بسته به شرایط هر فرد فرق میکند. کاهش باکتریهای اضافی با داروی تجویزی پزشک، رسیدگی به علت زمینهای و اصلاح تدریجی رژیم غذایی از اجزای رایج آن هستند. از مصرف خودسرانهٔ آنتیبیوتیک یا مکمل بدون نظر پزشک بپرهیزید، زیرا ممکن است علائم را پنهان یا مشکل را پیچیدهتر کند. پیگیری منظم به پیشگیری از بازگشت سیبو کمک میکند.