تومور غده بزاقی یک توده یا رشد غیرطبیعی سلولها در یکی از غدد بزاقی است. این غدد در نواحی مختلف دهان، گونه، گردن و زیر زبان قرار دارند. تومورهای غده بزاقی میتوانند خوشخیم (غیرسرطانی) یا بدخیم (سرطانی) باشند و تشخیص دقیق نوع آن برای انتخاب بهترین روش درمانی ضروری است.
علائم تومور غده بزاقی: چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
شایعترین علامت، وجود یک توده یا ورم بدون درد در ناحیه گونه، زیر چانه، روی گردن یا داخل دهان است. علائم دیگر میتواند شامل بیحسی یا ضعف عضلات صورت (فلج عصب فاسیال)، درد مداوم در ناحیه غده، مشکل در بلعیدن یا باز کردن کامل دهان باشد. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، بهویژه تودهای که در حال بزرگ شدن است، مراجعه به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی ضروری است.
روند تشخیص: از معاینه بالینی تا نمونهبرداری (بیوپسی)
تشخیص با معاینه فیزیکی توسط پزشک شروع میشود. سپس ممکن است از روشهای تصویربرداری مانند سیتی اسکن (CT Scan) یا امآرآی (MRI) برای ارزیابی دقیق اندازه و محل تومور استفاده شود. تشخیص قطعی نوع تومور (خوشخیم یا بدخیم) معمولاً با نمونهبرداری سوزنی ظریف (Fine-Needle Aspiration یا FNA) یا بیوپسی پس از جراحی و ارسال نمونه به آزمایشگاه پاتولوژی انجام میگیرد.
انواع تومورهای غدد بزاقی: خوشخیم در برابر بدخیم
بیشتر تومورهای غدد بزاقی (حدود ۸۰٪) خوشخیم هستند. شایعترین نوع خوشخیم، «آدنوم پلئومورفیک» (Pleomorphic Adenoma) است. انواع بدخیم نادرتر هستند اما رفتار تهاجمیتری دارند. «کارسینوم موکواپیدرموئید» (Mucoepidermoid Carcinoma) و «کارسینوم آدنویید کیستیک» (Adenoid Cystic Carcinoma) از شایعترین انواع بدخیم هستند. نوع تومور، تعیینکننده اصلی رویکرد درمانی است.
روشهای درمانی: جراحی، محور اصلی درمان
درمان اصلی برای اکثر تومورهای غده بزاقی، چه خوشخیم و چه بدخیم، جراحی برای برداشتن تومور است. وسعت جراحی به نوع، اندازه و محل تومور بستگی دارد. در موارد تومورهای بدخیم، ممکن است علاوه بر جراحی، پرتودرمانی (رادیوتراپی) برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده توصیه شود. شیمیدرمانی معمولاً نقش کمتری دارد و در موارد پیشرفته یا متاستاتیک به کار میرود.