کرمک یا اکسیور، انگل کوچک و سفیدرنگی به اندازهٔ یک نخ کوتاه است که در رودهٔ بزرگ زندگی میکند و شب‌ها برای تخم‌گذاری به اطراف مقعد می‌آید. همین رفت‌وآمد شبانه است که خارش آزاردهنده و بدخوابی درست میکند. کرمک شایعترین عفونت انگلی در کودکان است، اما بزرگسالانِ هم‌خانه هم به‌راحتی مبتلا میشوند.
نشانه‌های کرمک چیست؟
- خارش شبانهٔ اطراف مقعد که خواب کودک را به‌هم می‌زند
- بی‌قراری، بدخوابی و گاهی دندان‌قروچه در خواب
- دیدن کرمهای سفید نخیشکل روی مدفوع یا لباس زیر
- در دختربچه‌ها گاهی خارش یا سوزش ناحیهٔ تناسلی
هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی قطعی نیست؛ تشخیص با دکتر است و معمولاً با معاینه یا آزمایش سادهٔ چسب (نمونه‌گیری از اطراف مقعد در صبح) انجام میشود.
کرمک چگونه منتقل میشود؟
تخمهای کرمک میکروسکوپی‌اند و با خاراندن، زیر ناخن می‌روند و از راه دست به دهان، دوباره بلعیده میشوند. این تخمها تا چند هفته روی ملحفه، حوله، لباس و اسباب‌بازی زنده می‌مانند؛ برای همین ابتلای یک نفر معمولاً یعنی احتمال ابتلای بقیهٔ اعضای خانواده، و دکتر اغلب درمان همزمان همه را در نظر میگیرد.
برای کرمک به چه دکتری مراجعه کنیم؟
برای کودکان، انتخاب اول متخصص کودکان است که هم تشخیص را انجام می‌دهد و هم داروی مناسب سن و وزن کودک را تجویز میکند. برای بزرگسالان می‌توانید از متخصص داخلی یا در موارد مقاوم و تکرارشونده از متخصص عفونی نوبت بگیرید. درمان معمولاً یک داروی ضدانگل ساده است؛ نوع دارو و نحوهٔ مصرف را حتماً از خودِ دکتر بگیرید و سرِخود دارو تکرار نکنید.
چطور از بازگشت کرمک جلوگیری کنیم؟
- ناخن‌ها را کوتاه نگه دارید و ناخن‌جویدن را کم کنید
- شست‌وشوی دست‌ها، به‌خصوص بعد از دستشویی و قبل از غذا
- شستن ملحفه، حوله و لباس زیر با آب داغ در روزهای اول درمان
- حمام یا شست‌وشوی صبحگاهی برای پاک‌شدن تخمهای شبانه
چه زمانی زودتر نوبت بگیریم؟
کرمک به‌خودی‌خود خطرناک نیست، اما اگر کودک درد شکم مداوم، تب، کاهش وزن یا بی‌اشتهایی طولانی دارد، ممکن است مشکل دیگری در میان باشد؛ در این حالت زودتر از دکتر متخصص کودکان نوبت بگیرید تا معاینهٔ کامل انجام شود.