«خشکی یا بسته نشدن کامل پلک» یا لاگوفتالموس (Lagophthalmos)، وضعیتی است که در آن پلکها نمیتوانند بهطور کامل روی هم قرار بگیرند. این ناتوانی در بستن کامل چشم، سطح چشم را در معرض هوا قرار داده و منجر به خشکی، سوزش، و در موارد شدید، آسیب به قرنیه میشود. این مشکل میتواند در بیداری یا فقط حین خواب رخ دهد.
علائم اصلی بسته نشدن کامل پلک: فراتر از یک حس خشکی ساده
شایعترین علامت، احساس خشکی، سوزش یا جسم خارجی در چشم است، بهویژه صبحها پس از بیدار شدن. علائم دیگر شامل تاری دید متغیر، حساسیت به نور (فتوفوبیا) و اشکریزش بیش از حد (که واکنش جبرانی چشم به خشکی است) میباشد. در معاینه، پزشک ممکن است قرمزی چشم و علائم آسیب به سطح قرنیه (کراتیت اکسپوژر) را مشاهده کند که ناشی از تماس مداوم چشم با هوا و عدم پخش شدن لایه اشکی است.
چرا پلک کامل بسته نمیشود؟ از فلج عصب تا جراحیهای زیبایی
دلایل متعددی برای «خشکی یا بسته نشدن کامل پلک» وجود دارد. یکی از شایعترین علل، ضعف یا فلج عصب صورت (عصب هفتم) است که در شرایطی مانند فلج بل (Bell's Palsy) دیده میشود. علل دیگر عبارتاند از: عوارض جراحی پلک (بلفاروپلاستی) در صورت برداشتن بیش از حد پوست، بیماریهای تیروئیدی (مانند بیماری گریوز که باعث بیرونزدگی چشم میشود)، آسیبهای فیزیکی به پلک، و برخی بیماریهای پوستی که باعث سفت شدن و جمع شدن پوست پلک میشوند.
روند تشخیص در مطب چشمپزشکی: چه انتظاری داشته باشیم؟
هنگام مراجعه به چشمپزشک، او ابتدا از شما در مورد علائم و سابقهٔ پزشکیتان سؤال میکند. سپس با مشاهدهٔ نحوه پلک زدن و بستن چشمها، وضعیت را ارزیابی میکند. پزشک ممکن است از شما بخواهد به آرامی چشمها را ببندید تا میزان فاصله بین دو پلک (شکاف پلکی) را اندازهگیری کند. استفاده از دستگاه اسلیت لمپ (Slit Lamp) برای بررسی دقیق سطح قرنیه و تشخیص هرگونه آسیب ناشی از خشکی، بخش اصلی معاینه است. این روند کاملاً بدون درد است.
گزینههای درمانی: از مراقبتهای ساده تا مداخلات جراحی
درمان بستگی به علت و شدت مشکل دارد. در موارد خفیف، استفاده از قطرههای اشک مصنوعی در طول روز و پمادهای چشمی روانکننده در شب کفایت میکند. چسباندن پلکها به یکدیگر با چسبهای پزشکی مخصوص در هنگام خواب نیز یک راهکار مؤثر است. در موارد شدیدتر، ممکن است از وزنههای طلا که روی پلک بالا قرار میگیرند (بهصورت خارجی یا با جراحی) استفاده شود. جراحیهایی مانند تارسورافی (Tarsorrhaphy) که طی آن گوشههای پلک به هم دوخته میشوند تا شکاف پلکی کاهش یابد، برای موارد مقاوم به درمان در نظر گرفته میشود.