نارسایی قلبی در اطفال (Pediatric Heart Failure) وضعیتی است که در آن قلب کودک نمی‌تواند خون کافی برای تأمین نیازهای بدن پمپاژ کند. این عارضه برخلاف بزرگسالان، اغلب به دلیل نقایص مادرزادی قلب یا بیماری‌های عضلهٔ قلب رخ می‌دهد و تشخیص و درمان به‌موقع آن برای رشد و سلامت کودک حیاتی است.
علائم نارسایی قلبی در اطفال: چه زمانی باید نگران شویم؟
علائم در نوزادان و کودکان متفاوت است. در نوزادان، باید به نشانه‌هایی مانند تنفس سریع و سخت، تعریق زیاد به‌خصوص هنگام شیر خوردن، خستگی و بی‌حالی، و وزن‌گیری نامناسب توجه کرد. در کودکان بزرگ‌تر، علائم می‌تواند شامل خستگی زودهنگام حین بازی، تنگی نفس، سرفه‌های مزمن، ورم در پاها، مچ پا یا شکم باشد. مشاهدهٔ هر یک از این علائم، به‌ویژه اگر ترکیبی از آن‌ها وجود داشته باشد، نیازمند مراجعهٔ فوری به متخصص قلب اطفال است.
علل اصلی نارسایی قلبی در کودکان چیست؟
شایع‌ترین علت نارسایی قلبی در اطفال، نقایص ساختاری مادرزادی قلب (Congenital Heart Defects) است که در آن قلب یا عروق بزرگ به‌درستی تشکیل نشده‌اند. دلایل دیگر شامل کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب) که باعث ضعف یا ضخیم شدن عضله قلب می‌شود، میوکاردیت (التهاب عضله قلب) اغلب به دلیل عفونت‌های ویروسی، و آریتمی‌ها (ضربان نامنظم قلب) است. در موارد نادر، بیماری‌های اکتسابی مانند بیماری کاوازاکی نیز می‌توانند منجر به این عارضه شوند.
روند تشخیص: پزشک چگونه نارسایی قلبی را در کودک تشخیص می‌دهد؟
تشخیص با معاینهٔ فیزیکی دقیق توسط پزشک و گوش دادن به صدای قلب و ریه‌ها آغاز می‌شود. برای تأیید تشخیص، از ابزارهای مختلفی استفاده می‌شود. اکوکاردیوگرافی (اکوی قلب) مهم‌ترین ابزار تشخیصی است که ساختار و عملکرد قلب را نشان می‌دهد. الکتروکاردیوگرام (نوار قلب یا ECG) ریتم قلب را بررسی می‌کند. عکس قفسه سینه (Chest X-ray) اندازهٔ قلب و وضعیت ریه‌ها را مشخص می‌کند. آزمایش خون نیز می‌تواند به یافتن علت زمینه‌ای کمک کند.
گزینه‌های درمانی برای نارسایی قلبی در اطفال
درمان کاملاً به علت، سن و شدت بیماری بستگی دارد. رویکرد درمانی معمولاً چندوجهی است و ممکن است شامل موارد زیر باشد: ۱. داروها: برای بهبود عملکرد پمپاژ قلب، کاهش فشار روی قلب و دفع مایعات اضافی (مانند دیورتیک‌ها). ۲. حمایت تغذیه‌ای: کودکان مبتلا ممکن است به کالری بیشتری برای رشد نیاز داشته باشند. ۳. جراحی یا مداخلات کاتتری: برای اصلاح نقایص مادرزادی قلب. در موارد بسیار شدید که به درمان‌های دیگر پاسخ نمی‌دهند، پیوند قلب ممکن است یک گزینه باشد.