اختلالات شبکه عصبی دست (شبکه بازویی یا براکیال) به آسیب‌هایی اشاره دارد که این شبکه مهم عصبی را درگیر می‌کند. این شبکه از نخاع گردن شروع شده و مسئول حس و حرکت در شانه، بازو و دست است. آسیب به آن می‌تواند منجر به ضعف، بی‌حسی یا درد شدید در اندام فوقانی شود و کیفیت زندگی فرد را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
علائم هشداردهنده؛ فراتر از یک درد ساده
علائم اختلالات شبکه عصبی دست بسته به محل و شدت آسیب متفاوت است. ممکن است بیمار احساس بی‌حسی، گزگز یا سوزش در دست و بازو داشته باشد. ضعف عضلانی یکی از شایع‌ترین نشانه‌هاست که می‌تواند از ناتوانی در گرفتن اشیاء تا فلج کامل بازو متغیر باشد. درد شدید، تیز و تیرکشنده که از گردن به سمت دست منتشر می‌شود نیز از علائم کلیدی است. در برخی موارد، ممکن است شانه بیمار حالت افتاده پیدا کند.
چرا این شبکه عصبی آسیب می‌بیند؟ از تصادف تا زایمان
شایع‌ترین علت، آسیب‌های تروماتیک مانند تصادفات موتورسیکلت، سقوط یا آسیب‌های ورزشی است که باعث کشیدگی یا پارگی اعصاب می‌شوند. در نوزادان، این آسیب می‌تواند حین زایمان سخت رخ دهد (فلج ارب). علل دیگر شامل تومورهایی است که به شبکه عصبی فشار می‌آورند، التهاب (سندرم پارسوناژ-ترنر) یا آسیب ناشی از پرتودرمانی در ناحیه قفسه سینه است. شناخت علت، اولین قدم برای انتخاب درمان مناسب است.
روند تشخیص در مطب: پزشک چگونه مشکل را پیدا می‌کند؟
تشخیص با شرح حال دقیق و معاینه فیزیکی شروع می‌شود. پزشک قدرت عضلات، دامنه حرکتی و رفلکس‌های شما را ارزیابی می‌کند. برای تأیید تشخیص و تعیین شدت آسیب، معمولاً از تست‌های تکمیلی استفاده می‌شود. «نوار عصب و عضله» (EMG) و «مطالعه هدایت عصبی» (NCS) برای ارزیابی عملکرد عصب و عضله ضروری هستند. همچنین ممکن است پزشک برای مشاهده ساختار شبکه عصبی و بافت‌های اطراف، تصویربرداری MRI یا CT اسکن درخواست کند.
گزینه‌های درمانی: چه راهکارهایی پیش روی بیمار است؟
روش درمان کاملاً به علت، نوع و شدت آسیب بستگی دارد. در موارد خفیف که عصب فقط دچار کشیدگی شده، فیزیوتراپی و کاردرمانی برای حفظ دامنه حرکتی و تقویت عضلات بسیار مؤثر است. داروهای ضد درد و ضد التهاب نیز برای کنترل علائم تجویز می‌شوند. اما در موارد شدیدتر مانند پارگی عصب، ممکن است جراحی برای ترمیم یا پیوند عصب ضروری باشد. تصمیم‌گیری نهایی در این مورد بر عهده جراح متخصص است.